Page 241

تحفة الامان فى سيرة النعمان حصه اخرى (٢٤٠) محاسن وخصوصيات نقليه وقلميه فقه حنفی و حاكم وقت بلحاظ ضرورت میتواند که ازین صنوف هرکدام را انتخاب نماید ـ مسئلهٔ دیگری که دران امام اعظم بادیگر ائمه اختلاف دارد اینست که طریقهٔ تادیهٔ زکوة مال مواشی چیست ؟ به نزد امام صاحب در زکوة مواشی اعطای حیوانات و یا قیمت آن هردو جائز است ـ به نزد امام شافعی باعطای قیمت زکوة اداء نمیشود ـ حالانکه در تادیهٔ زکوة قیمت مال وخود او درجه متساوی دارد ـ چنانچه مقولهٔ عامه است ـ که «بز یا قیمت بز» ـ ازین است که شارع به تفصیل آن نپرداخته است ـ علاوه برین مسائل بهزار ها مسئله دیگری نیز در عبادات موجودند که درهرکدامی از آنها در فقه حنفی خصوصیات اسرار ومصالح ملحوظ است ـ لاكن ما به محض خوف تطویل به تفصیل آن پرداخته نمیتوانیم ـ در مسائل معاملات این مدعای ما نهایت روشن وصاف بوده ازملاحظهٔ آن این عقده خوبتر کشاده میشود ـ که درمذهب ابوحنیفه چه قدر مصالح واسرار ومفاد موجود وبکدام اندازه برطبق دلائل عقلیه موافقت دارد ـ . سهل و آسان بودن فقه حنفی خصوصیت دیگری درفقه حنفی آنست که نسبت بدیگر مذاهب نهایت سهل وآسان میباشد ـ در مواقع متعددهٔ قرآن شریف مسطور است که خداوند میخواهد که برشما تکلیف عائد نگردد ازین رو درهمه چیز مراعات آسانی را باشما ملحوظ میدارد (یرید الله بکم الیسر ولایرید بکم العسر) ونیز رسول اکرم (ص) میفرماید که «من شریعت نرم و آسانی را برای سما آورده ام» بلاشبهه تنها اسلام را بمقابل عموم مذاهب این فخر ومزیت حاصل است که وی «از طرق رهبانیت» نهایت بعید بوده در وی عبادات شاقهٔ موجود نیست وعلى العوام ـ مسائل او آسان ویسیرالعمل میباشند ـ ومخصوصاً ترجيح وفضل فقه حنفیه بردیگر مذاهب نیز بهمین منوال است آسان وسهل بودن فقه حنفيه يك امر متعارف ومشهوریست که عموماً شعرا ومصنفين او را بطور ضرب المثل در هرجا استعمال می‌نمایند ـ تمـام مسائل عبادات ومعاملات وابواب وفصول آن مشتملبر خوبی ودرستی وآسانی است ومطابق شريعت سهلهٔ محمد (ص) نهایت نرم ویسیرالعمل‌می‌باشد ـ برخلاف آن احکامات دیگر ائمه نهایت سخت ودشوار