Page 240

تحفة الامان فی سیرة النعمان حصه اخری ( ۲۳۹ ) محاسن وخصوصیات نقلیه وقلمیه فقه حنفی و برخی از دیگر ائمه جائز نیست ـ و به نزد امام اعظم اگر تکبیر بزبان فارسی وافغانی گفته شودنیز جائز است ( مثلاً خدا بزر گ است ، خدای لوی دی ) وبه نزد امام شافعی بگفتن الفاظ غیر عربی نماز باطل میگردد ـ به نزد امام صاحب نماز نخواندن آیتی از آیات قرآنیه صورت جواز را می پذیرد ـ وبه نزد امام شافعی بغیر از خواندن سوره فاتحه ابداً نماز صحیح نیست به نزد امام صاحب شخصی که از خواندن قرآن بزبان عربی معذور باشد میتواند که تر جمۀ او را در نماز بخواند ـ و به نزد امام شافعی قطعاً خواندن تر جمه جواز ندارد ـ ازین تصور نباید کرد که امام ابو حنیفه یا دیگر مجتهدین تنها بامورات عقلی و فرازهای قیاسی به تعین ارکان پرداخته است ـ زیرا که ائمه جهت ثبوت این ارکان علی العموم از تصریحات واشارات احادیث استدلال گرفته اند چنانچه دلائل نقلی تمام مجتهدین درین مباحث در کتب فقهیه به تفصیل مذکور است مطلب اینست که امام ابو حنیفه در همه جا مدعا ومفکوره خویش را نه تنها بدلائل نقلی بلکه بانجامات قیاسی و عقلی نیز تطبیق داده در هر مسئله خویش این امر را ثابت داشته است که مذهب او ـ اسرار و مصالح شریعت را بنکاه نهایت دقیق وباريك ملحوظ نموده است ـ مسائل زکوة را نیز همچنین باید پنداشت ـ مقصد اصلی از اعانت و همدردی بنی نوع است ـ و بهمین واسطه در مصرف زکوة همان افرادی تعین واختصاص یافته اند که نسبت بدیگر محتاجین بیشتر مستحق اعانت و غمخواری میباشند یعنی « فقراء، مساکین، عمال زکوة ، مقروض ، مسافر ، غزاة ، مکاتب » از اننجا که تصریح این اشخاص در قرآن شریف موجود است درین مصرف عموم مجتهدین اتفاق دارند ـ لاکن این تعین يك رقم اختلاف دیگر ی را تولید نموده که امام شافعی از تذکر این افراد چنان توهم داشته است که اعطای زکوة بتمام این صنوف يك امرلازمی است ـ در صورتیکه بیکی ازین اشخاص زکوة داده نشد همانا که فرض ساقط نمیشود ، وبر خلاف آن در مذهب حنفی باید که زکوة ازین اصناف خارج نشده وبدیگری داده نشود و اگر بیکی ازین اقسام داده شد پس فرضیت باقی نماند و اینکه زکوة به تمام آنها داده شود یا به برخی از آنها ، موقوف باقتضای وقت و ضرورت است البته امام