Page 182

تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخرى (۱۸۱) مبحث روائيكه برخلاف درایت باشد حدیث « بیع مصراة » را گاهی ابوحنیفه بلحاظ قياسش رد نه نموده بلکه دعوی نسخ او را کرده است و « امام طحاوی » در « معانى الاثار » خویش این مبحث را بسیار تفصیل داده مذهب « امام اعظم » و « امام محمد را » در عدم تعميل حديث ربيع مصراة چنین مینگارد ( وذهبوا الى ما روى عن رسول الله صلى الله عليه وسلم فى ذلك ـ مما تقدم ذكر ناله فى هذ الباب منسوخ :ـ آنها قائل این سخن هستند كه آن حديث مرويه از حضرت نبویه متعاقباً ـ منسوخ شده است ) . در این جا ما نمیتوانیم که این بحث را تفصیل دهیم تنها میخواهیم که این امر را نشان بدهیم که امام صاحب اندرین مسئله گاهی قیاس را ترجیح نداده بلكه دعوی نسخ آن حدیث را نموده است ـ . حقیقت این است كه در امثال این مواقع بنهایت دقیقه بینی ملاحظه شود ـ اقوالی كه بطرف امام صاحب منسوب كرده ميشود ـ ايا واقعاً در آن موضوع وی چیزی را ارشاد فرموده است ویانی ؟ طبقه متاخرین در همچو کلمات بیشتر از بی احتیاطی کار گرفته اند لهذا بر ما لازم است که از غور وخوض وتدقيق در همچو مقامات كار بگيريم ـ ونبايد همين حديث « ربيع مصراة » را همواره مانند يك اصول مو ضوعه پیش کرده بگوئیم ـ اینکه ابوحنيفه قياس را بر روايت اهميت داده است ـ چه اگر کسی در صدد تحقیق این امر برآيد على الفور برایش معلوم میگردد که اين شور و غوغا هيچ اساسی وبنیادی ندارد ـ . برخلاف این مسئله تصریحات امام صاحب را بذریعه های نهایت موثق بدست داریم که او بمقابله حديث صحيح قطعاً قیاس را اعتباری نمی بخشید ـ امام محمد در ذیل این مبحث که شخصی سهواً در ماه رمضان ـ چیزی را بخورد ویابیاشامد ـ روزه او نمیشکند وقضاء بروی لازم نمی آید ـ بر آن حدیثی که درین باب مرویست استدلال نموده ـ ذيلاً این قول خود امام صاحب را نقل می نماید كه « لولا ماجاء فى هذا من الاثار لامرت بالقضاء ) :ـ درين مسئله اگر همچو يك حديثى مروى نشده می بود البته كه من فتوی بقضائی گرفتن میدادم ـ ملاحظه شود کتاب الحج امام محمد ) بلی شرائطی را که حضرت امام نسبت بصحت احادیث قید گذاشته اند الحق كه نهایت سخت وشديد اند و تازمانيكه حدیثی را بر تمام آن قيود وضوابط خويش تطبيق