Page 555

صحیفه ٥٤٨ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد سوم یعنی زوجه پسر بزرگم (مصطفی) بیگ است که پنجه غدر و ظلم استبداد او را از آغوش مادر ربوده بچه های بسیار دور انداخته و ما را بفراق او در خاك و خون نشانیده . یعنی ماعائله فلاکت دیده يك (منفی) میباشیم . چسان بیگ افندی ! آیا از مارم نخوردید ؟ گفتم - عفو بفرمائید خانم والده ! بالعکس رم نی بلکه پیشتر از اولینسخن شما موجب رقت قلبم گردید ، و علویت شما بیشتر در نظرم جلوه نمود . زیرا محقق میدانم که منفیان این زمان همان اشخاصیست که فدائی شرف و شان وطن هستند . گفت - این است که جگر پاره ام (مصطفی) نیز فدای همین شرف وطن گردیده است . اینرا گفته زهر اولا معه خانمان هر دو سیلابه سرشك آتشین خودشانرا جریان دادند . بعد از لحظه باز بسخن آغاز کرده گفت : - آه ! اگر زبانم یاری دهد ، و دلم توانایی که این سرگذشت الم انگیز خود را تصویر بتوانم ! گفتم - خانم والده ! رجا میکنم ، بسیار خود را آزار ندهید می بینم که اینحکایت شما را متأثر میسازد . از نقل آن صرف نظر کنید . اینقدر شکر کنید که مصطفی بیگ بر حیاتست . دنیا بريك حال دوام ندارد ممکنست که باز با اولاد خود ملاقی شوید . این را بگوئید که حالا نیت رفتن بکجار ادارید ؟ لامعه - افندم ! شوهرم را پنجه خونین (عبد الحمید خان) ظالم نفی کرد ما خود را خود در عقب آن نفی کرده ایم . یعنی در پی او تا به طرابلس غرب و از انجا تا به (فیزان) نام منفای جهنم آسایی که در نزديك حدود صحرای کبیر افریقا ست میرویم . گفتم - شوهر شما از صنف ملکی بود یا عسکری ؟