Page 487

صحیفه ٤٨٠ سیاحتنامۀ سه قطعۀ روی زمین جلد سوم حاصل شده ، میباشد که به اینصورت این دماغه های بر آمده و کمابه های در آمده هفت حوضۀ بهم متصل تشکیل میدهد ، و آبنارا يك شکل مار پیچ بسیار عجیب و ظریفی میبخشد . يك طرف این آبنا را بحر سیاه، و يکطرف آنرا بحر مر مره در بر گرفته است . در بحر سیاه نهرهای بسیار بزرگی مانند طونه ، دنیپر ، دون ، قزل ایرماق ، سقاریه همیریزد ، و بسببی که بحر مذ کور مانند يك حوضیست که بجز همین آبناد کر بدر رفتی ندارد بعد از تبخرات ؛ آبهای زیاده مانده را از همین آبنا به بحر مر مره میریزاند که ازین سبب در بوغاز استانبول يك جریان دایمئی موجود است . و در بعضی دماغه های این آبنا این جریان بصورت بسیار شدتناکی دیده میشود . آبی که این آبنا از بحر سیاه گرفته در بحر مر مره میریزاند در هر ثانیه (۳۰۰۰۰) متر مکعب تخمین شده است . اما بمقابل نصف این مقدار از زیر آن جریان يك جریان مقابل دیگر را بعکس آن از بحر مر مره گرفته به بحر سیاه همیریزاند . ساحل او رویای این آبنا بدرازی (۳۱) کیلومتر ، و ساحل آسیای آن بدرازئی (۳۸) کیلو متر است . عمیقترین محلات آن (٥٢) متر ، و عمق وسطئی آن (۲۷) متر است . دو طرفۀ این بوغاز با تپه های زمردین بسیار شیرینی مزین ، و همۀ آن تپه ها با باغها و باغچه ها و قصرهای دلنشینی صفایپر امن است . و کنارهای دریا از دو طرفه باعمار تها وساحلسرا ها مستور است . برای محافظۀ این آبنا از دخول دشمن در زمانهای قدیم در تنگترین جاهای آن دو قلعه ساخته شده بود که قلعۀ طرف آسیای آنرا (انا طولی حصار) ، و قلعۀ طرف او رو پای آنراروم (ایلی حصار) میگویند . اناطولی حصار از زمانهای نزدیکها مانده است که از همت سلطان (یلدیرم بایزید) خان فتح شده و سر از نو تعمیر و ترمیم یافته است . روم ایلی حصار را سلطان (محمد خان فاتح) سر از نو خود بنافر موده اند.