Page 517

جلد سوم ١٠٤ کتاب الکفالة عقد غیر معلق فایده تعلیق ضامنی بشرط ملائم و اگر کسی بدو مرد گفت که ضامنم برای این مرد بخیر یکه او را بر فلان دین است و آن هزار است و یا برای این مرد بخیر یکه او را بر جان فلان دین است پس این ضامنی باطلست از جهت مجهول بودن مکفول له و اگر گفت بمردی که ضامنم برای تو بخیر یکه ترا بر فلان دین است یا با لکه ترا بر دیگر فلان دین است این ضامنی رواست زیرا که درین صورت مجهول بودن مکفول له است و درینصورت خیار کفیل است در ضامنی از یکی از ایشان الاصل انه يصح تعليقها بشرط ملائم لها مثل ان يكون شرطا لوجوب الحق كقوله اذا استحق المبيع او جحدك المودع او غصبك كذا او قتلك اي خطاء او قتل ابنك او صيدك فعلي الدية اى البدل فيشمل باقى الامثلة ورضى به المكفول له جاز بخلاف ان اكلك سبع ونحوه مما ليس ملائما كان دخلت الدار او ان قدم زيد وهو غير مكفول عنه (هدايه و رد المحتار) قاعده کلیه این است که بدرستی صحیح میشود معلق گردانیدن ضامنی بشرطیکه مناسب ضامنی باشد چنانکه شرط واجب بودن حق باشد مانند این قول ضامن که اگر مبیع از دستت باستحقاق برده شد یا امانت دارت منکر شد یا غصب کرد از تو چنین چیز را یا کشت ترا بخطا یا پسرت یا شکارت پس بدل آن بر من باشد و مکفول له راضی شد رواست این ضامنی بخلاف اینکه ضامن بگوید که اگر درنده خوردت و مانند این ازان شرطهائیکه مناسب ضامنی نباشد مانند اینکه ضامن بگوید که اگر درین سرای درآمدی یا اگر زید آمد و حال آنکه او مکفول عنه نباشد من ضامنم که ضامنی صحیح نمی شود اولامکان الاستيفاء اى ليتعذر تمكن الكفيل من استيفاء المال من الاصيل مثل قوله اذا قدم زيد وهو مكفول او مغصوب او مودع او غاصب جازت الكفالة المعلقة بقدومه (هدايه و درمختار) و این شروط