Page 125

( 105 ) نصاب چهار چیز شرط واجب شدن زکوة است (اول) اینکه ملك مالك دران نصاب تام باشد یعنی مالك رقبه وتصرف دران باشد پس بر مکاتب زکوة فرض نیست که ملك او ناقص است یعنی مالك تصرف است دران نه مالك رقبه آن و همچنين بر غصب کننده در مال غصب کرده شده و در مال مضاربت بر مضارب فرض نیست (دوم) آنکه سال بران نصاب گذشته باشد و اگر چنین نبود زکوة دران فرض نیست (سوم) آنکه فارغ باشد از دین که آن از طرف بنده خواسته میشود خواه حق خداوند تعالی باشد مانند زکوة وخراج و ياحق بنده باشد و اگر از طرف بنده خواسته نمی شد وحق خدايتعالی بود مانند نذر و کفارت فرض بودن زکوة را منع نمیکند (چهارم) اینکه فارغ باشد از حاجتهای اصلی او پس در خانه سکونت کردن او و اسباب خانه وسلاح حرب و کتابهای خواندن و کنیزان و غلامان خدمت و اسب سواری زکوة فرض نیست (پنجم) اینکه زیاده شونده باشد بزیاده شدن حکمی خواه زیاده شدن حقیقی دران باشد خواه نباشد و زیاده شدن حکمی به سه چیز میشود (اول) نقد بودن مال است یعنی زر وسیم بودن خواه مسكوك باشد خواه غیر مسكوك چون زیور وظروف وغیره در نصاب زر یا نقره (دوم) چریدن است در صحرا در مال زکوة که از جنس حیوانات باشد (سوم) نیت تجارت است در غیر این چیزهای ذکر شده زکات در چند چیز نیست (اول) در کسب غلامی که خواجه او تجارت اورا اذن کرده