Page 640

کتاب اد ب القاضی جلداول تعالی درین هر دو صورت باطل میشود تمامی نوشته آن کاغذ بسبب نوشتن کلمه انشا الله تعالی یعنی اصل اقرار و اختیار دادن و اصل خریدن و خلاص کردن و سپردن آن تمامی باطل میشود و تباری امام اعظم حمه الله علیه وصاحبین رحمها الله تعالی گفته ند که لفظ انشا الله تعالی بآخر کلام تعلق میگیرد و یعنی باطل میکند کلام پیشه راپس در صورت اول اختیار دار بودن فلان و در صورت دوم ضامن شدن خلاص کردن و سپردن انچیز باطل میشود نه اصل خرید و اصل خریدن و قول صاحبین رحمهما الله تعالی استحسان است و بهترست برقول حضرت امام عظم رحمته الله علیه و اگر نویسند گذاشته بود فرجه میان انچه پیش از انشا الله بود و میان انشا الله تعالی گفته اند علما رحمه الله تعالی که تعلق میگیرد کلمه انشا الله تعالی بما قبل آن و میگردد مانند جدائی بخا ملامش شدن میان دو قو لا پس عمل نمیکند انشا الله تعالی که بعد از قرجه نوشته شده و هیچ چیزی با تفاق امام عظم وصاحبین رحهم الله تعالى وفى وكالة الولولجيه وعن الثانی قال امرتة زيد طالق وعبده حرد عليه المشى إلى بيت الله ان دخل هذه الدار فقال زيد نعم كان بكله الخ و در کتاب وکالت از فتاوی بزلژیم ذکر شده است که روایت شده است از امام ابویوسف رحمه الله علیه که شخصی گفت که زن زید طلاق باشد و غلام او آزاد باشد و بروی لازم باشد رفتن بسوی بیت الله شریف انشا الله تعالى اگر داخل شد زید درین سرای پس زید گفت که آری اینچنین باشد منصرف میشود این شرط نگاه ان که طلاق زن و آزادی غلام ورفتن ست به بیت الله شرف الله تعالى واما الا بالا واحدى اخواتها فينصرف الى الاخير عندنا (الخ) واما بيرون کردن جیرار حكم کلام اوال گویند و بلفظ الا که بفارسی مگر گفته میشود و با پیکر لفظی از مانند الا که کلمه خلا وعد ا وحاشا و غیروجز که همه بمعنای غیرست پس این استثنا میگردد باخر کلام نزد علمای ما رحمهم الله تعالی والحاصل ان الشرط اذا تعقب جملاً متعاطفة متصلة بها فانه للكل واما الاستثناء بالا