Page 41

مجلد اول ۳۲ مقدمه انه لا يجوز الافتاء من الكتب المختصرة كالنهر وشرح الكنز للعيني والدر المختار شرح تنویر الابصار او لمن كان على حال مؤلفيها كشرح الكنز لملا مسكين وشرح النقاية للقهستاني ولنقل الاقوال الضعيفة فيها كالقنية للزاهدي فلا يجوز الافتاء من هذه الا اذا علم المنقول عنه ومثله من هكذا سمعته منه وهو عالم شريف القدر مشهور والعهدة عليه اقول وينبغي الحاق الاشباه والنظائر بها فان فيها من الايجاز في التعبير كما يعلمونعاء الامن الا طلاع على مأخذه بل فيها في مواضع كثيرة الالغاز المخل يظهر ذلك لمن مارس مصادرها مع الحواشي فلم يأ من المفتي من الوقوع في الغلط اذا اقتصر عليها فلا بد له من مراجعة ماكتب عليها من الحواشي اوغيرها (ردالمحتار) و فتوی دادن روا نیست از کتابهایکه در کتابهای کمیاب باشند و در شرح کتاب شبه که تالیف شیخ المحقق هبة الله على است و روایست که شیخ ما علامه صالح خنبی رحمة الله علیه گفته که فتوی دادن از کتابهای کوتاه روا نیست مانند کتاب نهر وعینی شرح کنز و قایق و در مختار شرح تنویر الابصار یا از جهت ناوقف بودن بحال تالیف کننده آن کتابها مانند شرح کنز تالیف ملا مسکین و شرح نقایه تالیف قهستانی یا از جهت نقل کردن اقوال ضعیفه در آنها مانند قنیه تالیف زاهدی پس روا نیست فتوی دادن ازین کتابها مگر قسمتی که معلوم شود آن کتاب که نقل ازان کرده شده و نیز معلوم شود گرفتن دانزان کتاب که نقل کرده شد دست ازن همچنین شنیده ام این قول را از شیخ محقق مذکور وا و در علم فقه شریف عالم کلان و مشهور بود و عهده این سخن بر اوست و من میگویم که بشایند کتاب اشباه و نظائر نیز بکتابهای مختصر پیوسته شود زیرا که در تعبیر آن چنان کوتاهی است که معنای آن فہمیدہ نمیشود مگر پس از واقف شدن بر جای گرفتن حکم آن که از کدام کتاب است بلکه در بسیار جایهای آن کوتاهی است که خلل میرساند بر فہم معنی و این ظاهر میشود کسی که پیوسته کوشیده باشد در مطالعه کردن اشباه و نظایر با حواشی آن پس از مفتی کوتاهی کند در کتاب اشباه و نظایر ایمن نمیشود از افتادن در غلط پس ناچاری است او را از رجوع کردن بآنچیزی که نوشته شده بر اشباه و نظایر از خواشان