Page 794

جلد چهارم ۷۸۵ کتاب الدعوی بل سكت لا تصح دعوته اصلا وكذلك اذا كان المقر له غائبا او ميتا حتى لم يعلم تصديقه ولا تكذيبه لا تصح دعوة للمولى واما اذا كذبه المقر له فى اقراره ثم ادعى المولى لنفسه قال ابو حنیفه رح لا تصح دعوته كذا فى الذخيرة (عالمگیری) اگر کنیزی در دست مردی بود که زاده بود کودکی را پس اقرار کرد خواجهٔ او که بدرستی این کودک از شوهر اوست که آزاد یا غلام اس که آن کنیز را بنکاح داده بودم با و بعد ازان خواجه او دعوی کرد آن ولد را برای خود اگر راست گوی کرد او را آن شخصیکه برایش اقرار کرده شده دران اقرار او صحیح نمیشود دعوای خواجه او برای خود بعد از اقرارش ولیکن آزاد میشود آن کودک بر خواجه او بسبب اقرار او و همچنین اگر نه راست گوی کرد او را و نه دروغ گوی کرد بلکه خاموش بود هرگز صحیح نمیشود دعوا او و همچنین آن شخصیکه اقرار برایش کرده شده غایب باشد یا مرده تا که معلوم نشود راست گوی کردن و یا دروغ گوی کردن او صحیح نمیشود دعوای خواجه او اما اگر دروغ گوی کرد او را آن شخصیکه اقرار برایش کرده شده در اقرارش پسر دعوی کرد خواجه او برای خود پس گفته است امام ابو حنیفه رح که صحیح نمیشود دعوای او همچنین ذکر کرده شده است در کتاب ذخیره ولو لم يقر المولى بشئ من ذلك لكن اجنبى قال هذا ابن للمولى فانكره المولى ثم اشتراه الاجنبى و وارثه فادعى انه ابنه عتق ولم يثبت نسبه منه فى قول ابیحنیفہ رح (مبسوط) اگر خواجه او اقرار نکرده بود بچیزی از ان ولیکن مرد بیگانه گفت که این ولد پسر خواجه است و خواجه اش منکر شد بعد ازان خرید او را آن مرد بیگانه یا وارث خواجه پس دعوی کرد خواجه که بدرستی این ولد پسر من است آزاد میشود آن ولد بر خواجه خود و ثابت نمیشود نسب او از خوا او در قول امام ابوحنیفه رح ولو شهدت امرأة على صبى انه ابن هذه المرأة ولم تقبل شهادتها بالذهب ادعت الشاهدة ان الصبى ابنها واقامت على ذلك شاهدين لم يقبل ذلك منها ولو يكبر الصبى فادعى انه ابنها