Page 736

جلد چهارم ۷۲۷ كتاب الدعوى مقبولة وانكان المشتري لايدعى ذلك فاتكان الولدانثى فكذلك الجواب تقبل الشهادة وانكان الولد ذكراً فكذلك عندابی یوسف ومحمد رح تقبل هذه الشهادة واما على قول ابیحنیفہ رح كان ينبغی ان لا تقبل هذه الشهادة لان دعوی الولد لان الشهادة فی عتق العبد عنه بدون الدعوى غير مقبولة ولان في الجارية كان حق الجارية فهذا الباب يتسع والى هذا مال بعض مشائخنا و بعضهم قالو الاتقل هذه الشهادة مقبولة عند ابیحنیفہ رح ایضا لانه اوان ثبت عتق العبد الا انما قصدت حرية الفرج حتی لو كانت امم منته لا تقبل هذه الشهادة عنده والى هذا مال شیخ الاسلام للمعروف بخواهر زاده وقال بعضهم لا بل هذه الشهاد مقبولة عند ابيحنيفة رح وانكانت ام ميتة اذلي القصد عتق الولدانما المقصوثبوط النسب العتق بناء عليه ويجوز ان يثبت النسب الشهادة من غير دعوى في الجملة مال شمس الائمة الحلواني رح هكذا في الذخيره (عالمگیری) كنيز خریده شد گر ولد اور د کمتر ازشش ماه وقت خریدن پس گواهی دادند گواهان که پیش فروشنده دعوی کرده است نسب این ولد اور نا ئیکه زاده شده بود و منکر شد از ان فروشنده پس اگر خریده دعوی میکرد تولد را پس آن گواهی قبول کرده شود و اگر دعوی نمیکر تو را پس درین صورت تولد گر دختر بود هیمین حکم است که قبول کرده شود آن گواهی واگر تو پسر بود پس چنین حکم است نز دامام ابو یوسف امام محمد رح که قبول کرده شود آن گواهی اما بنابر قول امام ابو حنیفہ رحمه اله تعای شاید که این گواهی قبول نشود نه در حق ولد نه در اینی آزادی غلام گواهی بدون دعوی قبول نمیشودنز دامام عظم رح ند حق آن کنیز ک حق کنیز در باب تابع گردانیده میشود واران ظاهر روایات این مائل شد بعض مشایخ رحمهم له تعالی و بعضی مشائخ رحمهم له تقافت در چنین است بلکه این گواهی نزد امام ظم رح نیز قبول کرده شده است زیرا که این گواهی گرچه بآزادی غلام گذشته ولیکن این گواهی فرا گرفته ست مرام شرن فرجرا پس اگر ما در او مرده بود قبول نمیشود این گواهی نزد امام اعظم و باین قول مایل شده است شیخ الاسلام مشهور بخواهر زاده و بعض مشایخ رح گفته اند که چنین است بلکه این گواهی نزد امام عظم رح قبول کرده شده است گرچه ما در تولد مرده باشد زیرا که مقصود آزادی ولد نیست در این نیست که مقصود ثبوت نسب است ازادی ولد بنا بر است