Page 123

جلد چهارم ۱۱۸ کتاب الدعوی مردی فروخت زمینی را یا حیوانی یا جامه را و همچنین اگر بخشید یا صدقه کرد باسباب آنرا و حال اینکه پسر یا زن یا بعض دیگر از قریبان او همیسه از زن و پسرش حاضر بود و خبر شد و عالم شد بآن فروختن پس آن حاضر سکوت کرد و چنیزی نگفت و قبض کرد خرنده زمین را و قبض کرد فروشنده بهایرا و تصرف کرد خرنده در آن زمین چند مدت بعد از ان کسیکه حاضر بود وقت فروختن دعوی کرد بر خرنده که همه این زمین یا بعض از ان تا بخس کرده شد یا بعض معین ملک من است و نه بود ملک فروشنده در وقت فروختن اتفاق کرد اند مشایخ ما و استاذ ما رحمهم الله تعالی که این دعوی و مانند این شنیده نمیشود زیرا که این تلبیس محض است و اتفاق کرده اند متاخرین از مشایخ سمرقند بر این که ایندعوی صحیح نمیشود و سکوتش گردانیده میشود مانند تصدیق باقرار کردن باینکه اینعقار ملک فروشنده است و ملک مدعی نیست خلاف است در مشایخ بخارا را زیرا که ایشان فتوی کرده اند به صحیح بودن ایندعوی و تصحیح کرده است قاضی خان اینکه ایندعوی شنیده میشود پس تامل و فکر کرده شود در نزد فتوی دادن در حکم بسبب اختلاف تصحیح چنانکه فتوی دهندگان نظر کنند در مدعی که آیا وی صاحب حیله و فریب است یا نه گفته است صدر شهید در واقعات خود که اگر مفتی نظر کرد در حال مدعی و فتوی داد بآنچه دران احتیاج بسیار تر است این نیکوتر است و اگر ممکن نبود مفتی را شناختن حال مدعی فتوی بدهد بقول مشایخ بلخ که نشنیدن دعوی است لیکن صاحبان متون متفق اند بر حکم اول که ناشنیدن ایندعوی است پس تحقیق امضا کرده بر حکم اول در کتاب کنز و ملتقی