Page 504

(٤٧٦) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) پایۀ سرپر بامطانت شده و عریضه اش را با يك گلدان و گلاس برنجی ساخت كشمير هدية بحضور فرستاده بود جهت صرف عمارتيكه در پشاور احداث و آباد کرد عطاشد ذکر وصول نامۀ ويسرا ( در باب معاهدۀ دولت روس بحضور انور والا ) و همدرین ماه یعنی ذی الحجۀ الحرام سال ١٣٠٢ هزار وسه صدو دوی هجری نامۀ ويسرا از هند وعريضة محمد سرور خان نائب الحكومه ازهرات بشرف مطالعۀ والا پیوسته هردوتن بيك مضمون مرقوم ومعروض داشته بودند که دولت روس بعهد نامۀ که در بین او ودولت انگلیس قرار داده و ختم نهاده شده بود وفا کرده دهنه ذو الفقار وعلاقۀ ماروچاق را فرو گذاشته عهدرا موافق نمود که در مملکت افغانستان مداخلت نکرده از حدودیکه در عهد نامه مندرجست قدم پیش ننهد وحضرت والا مطمئن خاطر گشته توجهیکه جانب سرحدات هرات داشت فرو گذاشته همۀ دل متوجه نظم و نسق مملكت شد چنانچه سردار عبدالله خان حکمران بدخشانرا فرمان کرده در مواضع سه گانه عقاب شین و چلغرمی واقع مقابل فیض آباد وزنیوجی قلاع محكم ومتين جهت سپاه احداث و آباد کرد که در هريك از قلاع مذكوره صدتن جای گزین شود و همچنین سردار محمد اسحق خان حكمران تركستان قلعۀ باهر حضرت والا نزديک تاشقران در میمنه برافراخته خندق چپافوئی سابقه را حفر کرده عمیق ساخت و مقارن اینحال منگباشی اسفندیار خان باجل موعود بدرود جهان کرده از حضور اقدس نظر بخدمت وصداقت او تنخواه سرو سواریش بختیار خان برادرش مرحمت شده تنخواه سر و سوارا و برادر دیگرش عنایت گشت و همدرین سال نظر علی بيک برادر میر سلطان مراد خان قطغن را ایام عمر سپری شده مرده وبمکان نامان انگلیس از اجزای کمیشن جهت پیمایش کردن و نقشه گرفتن سرحدات ترکستان از راه میمنه وارد منزل مقصود گردیده از حدود اندخو تا خواجه صالح و بوساغه وجو آب رفته کاریکه داشتند انجام نموده از راه آقچه و شبرغان و اندان و خیرآباد در مرغاب باز گشته بکمیشن پیوستند و همدر خلال احوال مذکوره نخواهش لارن سکرترانگلیس و پذیرفته نگشتن مسئول او در حضور اقدس والا نی آلاس نام انگلیس راه سیاحت ترکستان متعلقۀ دولت چین را از طرف ولایت بدخشان بر گرفته واز سرحد داران افغانیه عزت و احترام دیده جانب منزل مقصود خویش شتافت و همدرین اوان میرحسن خان رساله دار از حضو رانور مأمور مرك وصاف ساختن راه خان آباد و بدخشان شده کارمذ کوررا بر طبق دستوری که باو از حضور داده شده بود بانجام و اتمام رسانیده و پل خمری را از آجر وحجر و آهك پخته و كاجدار ساخته مراجعت کرده مورد تحسین حضرت والا شد ذكر وقایع سال هزار و سه صد و سه هجری صلحم روز یکشنبه دوم ماه محرم سال هزاروسه صدوسه شهزادۀ رفیع مكان شردار امین الله خان که ششیمین فرزند اعلیحضرت والا است تولد یافته باعث انبساط خاطر اقدس گشت و همدرین وقت کمیشن روس بپوچ قراز دادیکه در باب تعیین نقاط همسایه دولت خويش و افغانستان در عهدنامه نگار داده بود از جائیکه اقامت داشت رایت حرکت جانب دهنه ذو الفقار افراشت وازین حرکت کمیشن دولت مذکوره کرنيل رجوی که از کهسان در مشهد رفته و چنانچه از پیش رقم گشت وعدۀ بازگشتنش را از آنجا بتاب کمیشن دولت خويش بورود كميشن دولت روس در سرحد داده بود روز پنجشنبه ششم ماه محرم از مشهد مقدس جانب هرات رهسپار گشت و قبل از ورود در کهسان بچون اجزای کمیشن دولت روس مشتمل برصد سوار بود کمیشن دولت انگليس نيز صدسوار انتخاب کرده بهاؤالدین خان رساله دار را که چندی قبل ازین بوقائع نگاری هرات مأمور گردیده بود سر کردۀ بقیه کمیشن قرار داده باهتز مرك از راه لاش وجوين و حاشية مملكت افغانستان جانب شالکوت رهسپر ساختند وبعوض بهاؤالدين خان ولی غلام محمد خانرا بوقایع نگاری هرات گماشتند و در اثنای اینحال روز یکشنبه شانزدهم ماه مذکور سید مير رهاشم خان با خاندا د خان برادر سردار عبدالفتحان تیوری از حضور انور والا یکه امداری هرات و تحصیل مالیات ذکر نامه ویسرا وقایع سنه ١٣٠٣ هجری