Page 502

(٤٧٤) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) و سمرقند و يار کند و بخارا و اورگنج از ممالك متصرفه دولت روس و مردم اسلامية پنجاب و سند و دره‌جات و پشاور و سوات و بونير و باجور و چترال از ممالك متبوعة دولت انگلیس بپایه سریر سلطنت رسیده استدعا کرده بودند که سر شجاعت از جیب اطاعت بر آورده از راه جهاد با دولت روس اساس محاربت بنياد نهند و مترصد امر و فرمانند وحضرت والا بنابر آنکه امر مجادله بنوست امنای دولت بریطانیه بمصالحه انجامیده بود در جواب همه‌جداگانه نگار فرمود که البته نجابت گزیده کلمة طيبة لا اله الا الله محمد رسول‌الله در مقاتله با مخالفان ملت اسلام متفق و همداستانند وغزا بامر خدا و رسول او صلی الله عليه وسلم از ضروریات دین قویم و صراط مستقيم امت اهل اسلام را میباید که سرانقاد و اتفاق از يك گريبان بر آورده در چنین امور که از فرایض دین است جان و جان مضائقه رواندارند واکنون که کار صلح پیش آمد صلاح در آنست که در هرجا باشند بیرون از اطاعت بهمان دولت که تا بعد دیگر داهمی نه پیایند ذکر فتنه و شرارت مردم صافی فقط و همدرین اوان بعد از صیام تهذیب و سرزنش مردم ساووکامان وغيره وكريختن نظام الدینخان و برادرش فزوايكيل که از پیش مرقوم گشت پناهکان ساخلو جهت حفاظت آن نواحی و حدود و حراست طريق درقلعة محمدبار نام صافی جای گزیدند و باموریکه مامور بودند اقدام کرده مواظب گشتند و چون اندك زمانی از فتنه و شورش آن مردم امان گذشته چنانچه باید مطیع و منقاد نشده بودند خاصه داران مقیم قلعه مذکوره ازغده مباشرت در فن سیاه کری و دوراندیشی مشتنی در قلعه برای پختن طعام مانده دیگران تمام در دهات و سایه درختان پراکنده شدند و در چنین حالت پسران محمدباز فرصت یافته داخل قلعه گردیده دروازه آنرا بربستند واز خاصه دارانیکه در قلعه بودند چهار تن خودر از دیوار قلعه بزیر انداخته سه تن دیگر پیش از انکه پسران محمد باز در وازه را بندند رو بدروازه نهاده دوتن از راه دروازه بیرون شده یکرنکشتند و یکتن در اندرون قلعه مانده از ضرب گلوله تفنك يکتن را از هردوصافی را بجراحت رسانیده خودش کشته شد و میرزا احمدعلیخان سر دفتر عايله که از پشقبته خیبرخانه بکار کنداران پیه سریر سلطنت و سپهسالار غلام حیدر خان که در جلال آباد بود آگهی داده خود باسادات و رعایای کنر و پیادگان ساخلو که در تررش طریق خدمت دولت میسپردند روی بسوی قلعة محمدباز قوم صافی نهاد وقلعه را در محاصره انداخته با تفاق قاضی امیر الله خان و سید غلام پادشاه وسید غلام حیدر پادشاه وسید عبد الوهاب و توکران و همراهان ایشان و پیادگان ساخلو بیست پایه نردبان ترتیب داده روی پورش بقلعه نهادند و نردبانها را بدیوار قلعه راست کرده چون خواستند که صعود نموده قلعه را متصرف شوند دوتن از همراهان پسران محمدباز قرآن شریف را برسر نهاده از قلعه بر آمده امان خواستند و ایشان بپاس حرمت قرآن با نزبالا شدن بنردبان و دست از تصرف و کشتن و بستن قلعه کیان باز داشتند وسیدغلام پادشاه بالمحش در اندرون قلعه شده پسر بزرگ محمدباز را با سر وبای برهنه طناب خجالت بگردن انداخته و قرآن کریم روی هر دو دستش نهاده نزد میرزا احمدعلی خان آوردند و قلعه کیان را نیز امان داده از راه شفاعت عریضه بپا یه سریر سلطنت فرستادند وقلعه را متصرف شدند و پسران محمدباز بشفاعت سیدان مذکوره از کشتن عفو کشته محبوس نگاهداشته شدند و پس از حصول فتح صدیقی فقیر محمد خان که خاصه داران دسته اش در حفاظت قلعه بی خبری وسستی کرده بودند محبوس در کابل خواسته شده بدارسیاست کشیده آمد و تمامت خاصه‌دارانش مورد عتاب شاهانه گردیده از ملازمت دولت موقوف شده تنخواهیکه از ابتدای نوکر شدن خود برده بودند برای عبرت دیگر ملازمان دولت از راه سیاست بازکشته تحويل خزانه عامره گردید و همدرین هنگام بنابر مفسدت وشرارت مردم شنوار که گاهی از متعود شدن سپاه طريق اطاعت اختیار میکردند و کار پردازان سلطنت بتعمير ملك وتاليف قلوب ایشان می پرداختند و چون فی‌الجمله احکام پادشاهی بالای ایشان طاری گشته بمحض اینکه بمال و خوار وزبون نشوند و مرفه الحال باشند افواج دولت بامر اعلیحضرت والا ازبین ایشان مراجعت میکردند هنگامه دیگر روی کار آورده راه غوایت میسپردند لاجرم حضرت والا سپهسالار غلام حیدر خان را فرمان کرد که تاملکان و بزرگان آغوز و به پالا چون اميرخان و پسراو و پسران محمدخان و تائب و ناشو وزمان وطوطی و سیدعلی وسازمير وشكر وایران ونبی وزیره و شاهزمان وازمیر ثمان باعیال واطفال ایشان رسم کروکان بدست کار گذاران امارت نباشند مرده شنوار اطاعت اختیار نکنند لهذا میباید آنان را برهمان گرفته نظم ونسق نېکو در آنجا