{"book":"adl0009","page":502,"text":"(٤٧٤)\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nو سمرقند و يار کند و بخارا و اورگنج از ممالك متصرفه دولت روس و مردم اسلامية پنجاب و سند و دره‌جات و پشاور\nو سوات و بونير و باجور و چترال از ممالك متبوعة دولت انگلیس بپایه سریر سلطنت رسیده استدعا کرده بودند که\nسر شجاعت از جیب اطاعت بر آورده از راه جهاد با دولت روس اساس محاربت بنياد نهند و مترصد امر و فرمانند\nوحضرت والا بنابر آنکه امر مجادله بنوست امنای دولت بریطانیه بمصالحه انجامیده بود در جواب همه‌جداگانه نگار\nفرمود که البته نجابت گزیده کلمة طيبة لا اله الا الله محمد رسول‌الله در مقاتله با مخالفان ملت اسلام متفق و همداستانند\nوغزا بامر خدا و رسول او صلی الله عليه وسلم از ضروریات دین قویم و صراط مستقيم امت اهل اسلام را میباید\nکه سرانقاد و اتفاق از يك گريبان بر آورده در چنین امور که از فرایض دین است جان و جان مضائقه رواندارند واکنون\nکه کار صلح پیش آمد صلاح در آنست که در هرجا باشند بیرون از اطاعت بهمان دولت که تا بعد دیگر داهمی نه پیایند\nذکر فتنه\nو شرارت\nمردم صافی\nفقط و همدرین اوان بعد از صیام تهذیب و سرزنش مردم ساووکامان وغيره وكريختن نظام الدینخان و برادرش فزوايكيل\nکه از پیش مرقوم گشت پناهکان ساخلو جهت حفاظت آن نواحی و حدود و حراست طريق درقلعة محمدبار نام صافی\nجای گزیدند و باموریکه مامور بودند اقدام کرده مواظب گشتند و چون اندك زمانی از فتنه و شورش آن مردم امان\nگذشته چنانچه باید مطیع و منقاد نشده بودند خاصه داران مقیم قلعه مذکوره ازغده مباشرت در فن سیاه کری و دوراندیشی\nمشتنی در قلعه برای پختن طعام مانده دیگران تمام در دهات و سایه درختان پراکنده شدند و در چنین حالت پسران محمدباز\nفرصت یافته داخل قلعه گردیده دروازه آنرا بربستند واز خاصه دارانیکه در قلعه بودند چهار تن خودر از دیوار قلعه بزیر\nانداخته سه تن دیگر پیش از انکه پسران محمد باز در وازه را بندند رو بدروازه نهاده دوتن از راه دروازه بیرون شده\nیکرنکشتند و یکتن در اندرون قلعه مانده از ضرب گلوله تفنك يکتن را از هردوصافی را بجراحت رسانیده خودش کشته شد و میرزا\nاحمدعلیخان سر دفتر عايله که از پشقبته خیبرخانه بکار کنداران پیه سریر سلطنت و سپهسالار غلام حیدر خان که در جلال\nآباد بود آگهی داده خود باسادات و رعایای کنر و پیادگان ساخلو که در تررش طریق خدمت دولت میسپردند روی\nبسوی قلعة محمدباز قوم صافی نهاد وقلعه را در محاصره انداخته با تفاق قاضی امیر الله خان و سید غلام پادشاه\nوسید غلام حیدر پادشاه وسید عبد الوهاب و توکران و همراهان ایشان و پیادگان ساخلو بیست پایه نردبان ترتیب\nداده روی پورش بقلعه نهادند و نردبانها را بدیوار قلعه راست کرده چون خواستند که صعود نموده قلعه را\nمتصرف شوند دوتن از همراهان پسران محمدباز قرآن شریف را برسر نهاده از قلعه بر آمده امان خواستند و ایشان\nبپاس حرمت قرآن با نزبالا شدن بنردبان و دست از تصرف و کشتن و بستن قلعه کیان باز داشتند وسیدغلام پادشاه\nبالمحش در اندرون قلعه شده پسر بزرگ محمدباز را با سر وبای برهنه طناب خجالت بگردن انداخته و قرآن کریم روی\nهر دو دستش نهاده نزد میرزا احمدعلی خان آوردند و قلعه کیان را نیز امان داده از راه شفاعت عریضه بپا یه سریر\nسلطنت فرستادند وقلعه را متصرف شدند و پسران محمدباز بشفاعت سیدان مذکوره از کشتن عفو کشته محبوس\nنگاهداشته شدند و پس از حصول فتح صدیقی فقیر محمد خان که خاصه داران دسته اش در حفاظت قلعه بی خبری\nوسستی کرده بودند محبوس در کابل خواسته شده بدارسیاست کشیده آمد و تمامت خاصه‌دارانش مورد عتاب شاهانه\nگردیده از ملازمت دولت موقوف شده تنخواهیکه از ابتدای نوکر شدن خود برده بودند برای عبرت دیگر\nملازمان دولت از راه سیاست بازکشته تحويل خزانه عامره گردید و همدرین هنگام بنابر مفسدت وشرارت مردم\nشنوار که گاهی از متعود شدن سپاه طريق اطاعت اختیار میکردند و کار پردازان سلطنت بتعمير ملك وتاليف\nقلوب ایشان می پرداختند و چون فی‌الجمله احکام پادشاهی بالای ایشان طاری گشته بمحض اینکه بمال و خوار\nوزبون نشوند و مرفه الحال باشند افواج دولت بامر اعلیحضرت والا ازبین ایشان مراجعت میکردند هنگامه\nدیگر روی کار آورده راه غوایت میسپردند لاجرم حضرت والا سپهسالار غلام حیدر خان را فرمان کرد که\nتاملکان و بزرگان آغوز و به پالا چون اميرخان و پسراو و پسران محمدخان و تائب و ناشو وزمان وطوطی و سیدعلی\nوسازمير وشكر وایران ونبی وزیره و شاهزمان وازمیر ثمان باعیال واطفال ایشان رسم کروکان بدست کار گذاران\nامارت نباشند مرده شنوار اطاعت اختیار نکنند لهذا میباید آنان را برهمان گرفته نظم ونسق نېکو در آنجا","chars":3899,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00502.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/502","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/502","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}