Page 468

( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) که سنجان کرنیل از سپاه نظام پیش بوده و اخبار نگه داشته در امور فوج ملتفت خودش بوده نه اینکه مخبر مملکت افغانستان بوده بلی چون از مردم قندهار ایذا و آزار بسیار دیده و شنیده است ناچار ازینگونه خطوط برای رفع خفتگی خود بسی نوشته و داده باشد که قابل شنیدن نباشد ذکر ملاقات و مذاکرات قاضی سعد الدین خان با پاراس ذکر ورود قاضی سعد الدین خان در نوشکی * ( وشرح مذا كره او با پاراس انگلیس ) چون قاضی سعدالدینخان قراریکه از پیش رقم گشت در روز بیست و نهم ماه ذیقعده از قندهار بیرون شد در روز پنجشنبه چهارم ماه ذیحجه سال ۱۳۰۱ هزار و سه صد و يك هجری وارد موضع نوشکی گشته با پاراس نام انگلیس اجنت قوشنج ملاقی گردید در خیمه که برای او برافراشته بودند فرود گشت و هم در اندرون خیمه نشست صحبت دوستانه با او در میان آورده از اعداد کیش که زیاده بر ششصد تن قرار داده شده بود و ایشان هزار تن بودند و از راهیکه برخلاف طریق متعینه اختیار کرده رهسپار شده بودند باراس را مسئول ساخت واو در باب ترك نمودن راه چاهکی و اختیار کردن راه منزل شاه اسمعیل عذر بیان خواست که اینراه نزديك بمحل مقصود است نه بر خلاف بهبود واز اعداد آحاد کمش بنا بر مسئولیتش کاسته هشتصد تن را برای کمیشن برگزید و همدترین متون آزاد خان بلوچ سه صد نفر شتر که انگلیسان بطریق ابتیاع ازو خواهش کرده بودند حاضر آورده بدون بها برسم تعارف بدیشان سپرد و هم پسر خود را با خان خارانی که سر از حلقه اطاعت دولت انگلیس بیرون کشیده و بعزم غزا از اعلیحضرت والا كمك و امداد خواسته چونکه وقت مقتضی نبوده مأیوس شده بود طریق انقیاد پیش گرفت و در بین حکایت و مذاکره منجدرانه کرنیل رجوی افسر کمیشن از قاضی سعدالدینخان خواهش آن کرد که از ائتلاف باز گیرد بورسالت که بگرانه حمل و نقل علوفه مینماید مصادفر در منزل شاه اسمعیل نوشته صد نفر در منزل خواجه علی برای برداشتن احمال کمیشن بگمارد تا از منزل مذکور سواری شتر جدیار باشتران حاملین آنها هم رقاصی سپرده شود که بهرات برساند و در آنجا وقت حاجت بمردم کمیشن سپارد زیرا که از اعداد اربو کاسته شده جماعة اندك احمال را سالم برده نمی تواند واگر تعدادیای محمل و نقل آن بره کوای شود مبادا حادثة روى دهد و او اینمقونه کرنیل رجوی را بگوش قبول ندیده محمد فهیم خان را که مأمور علوفه رسانی بود خبر داده در هر دو منزل اشترانیرا که کرنیل مذكور خواهش کرده بود حاضر نمود و هم بیورانی را که از قندهار باقاضی سعد الدینخان رهسپار خدمت شده واکثر حراس گشته بودند پس از آگاهی دادن او بکار کشان پایه سریر سلطنت میرجان محمد یوسف خان را ارقام رفته او بعوض سواران قندهاری از سواران کشاده پشت رود وفراه با او همراه ساخت و همدر منزل مذکور کرنیل رجوی یکباب خیمه دو تپه با یکراس اسب دیله برسم تعارف نزد قاضی سعدالدینخان حاضر کرده او بنابر ستور العمل جارده کانه که از پیش مرقوم شد نپذیرفته اظهار عذرانه کرده گفت که اکنون حاجت بخیمه نیست زیرا که در تردو و گردش هرقدر که شخص ره نورد از بار سبك دوش تر باشد آسوده تر است و اگر چنانچه پس از وصول در خاک هرات احتیاج ذکر تنظیم افتاد از قات تکالو گرفته خواهد شد خلاصه از منزل نوشکی قاضی سعدالدینخان و کمیشن دولت انگلیس جانب رساله شاهی قلعه فتح واقع علاقه چخانسور شدند که انشاءالله شرح ورود ایشان در آنجا بموقع خود ذکر میشود ومقارن اول اعمال چهار صدن از ترك زادگان طوائف درانی که باذات اعلیحضرت والا قرابت ایلی و مواحدت قومی دارند بفرمان طلب حاضر پیشگاه حضور گشته یک فوج سواره نظام قرار داده شده موسوم برساله شاهی اول گردیدند و خدمت ملازمت رکاب سعادت انتساب و كشيك و پاسبانی ذات اقدس شهریاری چه در حضر و چه در سفر و سقر وليمار و هنگام تفرج و شکار بزمت ایشان معین شده اسب سواری بازین و ستام و ساز و یراق نام و کر نقره و کرچ باروت دانر رو کلاه نظامی از پوست سمور و قر قل سکیچه شش لوله و ماهانه سی روپیه کابلی تنخواه و بدون یکبار خادم از دولت برای ایشان مرحمت و مشخص گشت و ازین الطاف بیکرانه شاهی تمامت مردم درانی سرافراز و از دیگر طوائف ممتاز شدند .