{"book":"adl0009","page":468,"text":"( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nکه سنجان کرنیل از سپاه نظام پیش بوده و اخبار نگه داشته در امور فوج ملتفت خودش بوده نه اینکه مخبر مملکت\nافغانستان بوده بلی چون از مردم قندهار ایذا و آزار بسیار دیده و شنیده است ناچار ازینگونه خطوط برای رفع\nخفتگی خود بسی نوشته و داده باشد که قابل شنیدن نباشد\nذکر ملاقات\nو مذاکرات\nقاضی سعد\nالدین خان\nبا پاراس\nذکر ورود قاضی سعد الدین خان در نوشکی *\n( وشرح مذا كره او با پاراس انگلیس )\nچون قاضی سعدالدینخان قراریکه از پیش رقم گشت در روز بیست و نهم ماه ذیقعده از قندهار بیرون شد در روز\nپنجشنبه چهارم ماه ذیحجه سال ۱۳۰۱ هزار و سه صد و يك هجری وارد موضع نوشکی گشته با پاراس نام انگلیس اجنت قوشنج\nملاقی گردید در خیمه که برای او برافراشته بودند فرود گشت و هم در اندرون خیمه نشست صحبت دوستانه با او در میان آورده\nاز اعداد کیش که زیاده بر ششصد تن قرار داده شده بود و ایشان هزار تن بودند و از راهیکه برخلاف طریق متعینه اختیار\nکرده رهسپار شده بودند باراس را مسئول ساخت واو در باب ترك نمودن راه چاهکی و اختیار کردن راه\nمنزل شاه اسمعیل عذر بیان خواست که اینراه نزديك بمحل مقصود است نه بر خلاف بهبود واز اعداد آحاد\nکمش بنا بر مسئولیتش کاسته هشتصد تن را برای کمیشن برگزید و همدترین متون آزاد خان بلوچ سه صد نفر شتر\nکه انگلیسان بطریق ابتیاع ازو خواهش کرده بودند حاضر آورده بدون بها برسم تعارف بدیشان سپرد و هم\nپسر خود را با خان خارانی که سر از حلقه اطاعت دولت انگلیس بیرون کشیده و بعزم غزا از اعلیحضرت والا كمك\nو امداد خواسته چونکه وقت مقتضی نبوده مأیوس شده بود طریق انقیاد پیش گرفت و در بین حکایت و مذاکره منجدرانه کرنیل\nرجوی افسر کمیشن از قاضی سعدالدینخان خواهش آن کرد که از ائتلاف باز گیرد بورسالت که بگرانه حمل و نقل علوفه\nمینماید مصادفر در منزل شاه اسمعیل نوشته صد نفر در منزل خواجه علی برای برداشتن احمال کمیشن بگمارد تا از منزل\nمذکور سواری شتر جدیار باشتران حاملین آنها هم رقاصی سپرده شود که بهرات برساند و در آنجا وقت حاجت بمردم\nکمیشن سپارد زیرا که از اعداد اربو کاسته شده جماعة اندك احمال را سالم برده نمی تواند واگر تعدادیای محمل\nو نقل آن بره کوای شود مبادا حادثة روى دهد و او اینمقونه کرنیل رجوی را بگوش قبول ندیده محمد فهیم\nخان را که مأمور علوفه رسانی بود خبر داده در هر دو منزل اشترانیرا که کرنیل مذكور خواهش کرده بود\nحاضر نمود و هم بیورانی را که از قندهار باقاضی سعد الدینخان رهسپار خدمت شده واکثر حراس گشته بودند پس از\nآگاهی دادن او بکار کشان پایه سریر سلطنت میرجان محمد یوسف خان را ارقام رفته او بعوض سواران قندهاری\nاز سواران کشاده پشت رود وفراه با او همراه ساخت و همدر منزل مذکور کرنیل رجوی یکباب خیمه دو تپه\nبا یکراس اسب دیله برسم تعارف نزد قاضی سعدالدینخان حاضر کرده او بنابر ستور العمل جارده کانه که از پیش\nمرقوم شد نپذیرفته اظهار عذرانه کرده گفت که اکنون حاجت بخیمه نیست زیرا که در تردو و گردش هرقدر\nکه شخص ره نورد از بار سبك دوش تر باشد آسوده تر است و اگر چنانچه پس از وصول در خاک هرات احتیاج\nذکر تنظیم افتاد از قات تکالو گرفته خواهد شد خلاصه از منزل نوشکی قاضی سعدالدینخان و کمیشن دولت انگلیس جانب\nرساله شاهی قلعه فتح واقع علاقه چخانسور شدند که انشاءالله شرح ورود ایشان در آنجا بموقع خود ذکر میشود ومقارن\nاول اعمال چهار صدن از ترك زادگان طوائف درانی که باذات اعلیحضرت والا قرابت ایلی و مواحدت قومی دارند\nبفرمان طلب حاضر پیشگاه حضور گشته یک فوج سواره نظام قرار داده شده موسوم برساله شاهی اول گردیدند و خدمت\nملازمت رکاب سعادت انتساب و كشيك و پاسبانی ذات اقدس شهریاری چه در حضر و چه در سفر و سقر وليمار و هنگام تفرج\nو شکار بزمت ایشان معین شده اسب سواری بازین و ستام و ساز و یراق نام و کر نقره و کرچ باروت دانر رو کلاه نظامی\nاز پوست سمور و قر قل سکیچه شش لوله و ماهانه سی روپیه کابلی تنخواه و بدون یکبار خادم از دولت برای\nایشان مرحمت و مشخص گشت و ازین الطاف بیکرانه شاهی تمامت مردم درانی سرافراز و از دیگر طوائف\nممتاز شدند .","chars":3497,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00468.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/468","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/468","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}