Page 451

( ٤٢٣ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) فرسنگی علاقه مرغاب گذاشته جنرال غوث الدینخان محصل او را نگذاشته پیام فرستاد که نامرغاب صاحب نداشت وملك بی سرپرست بود مالیات آنرا والی میمنه میگرفت اکنون او را مینماید که باز جایم خویش پیش نهاده اندازه خود را نگهدارد اینرا گفته قلعه را متصرف شد و درین میان بزرگان و آکه ساروق متوطنۀ نجدده که فرستاده حاکم مرو و برخی ترکمان نام را جواب داده بودند از راه اطاعت در هرات نزد محمد سرور خان نائب الحکومه آمده در یگانشرفی و ماند بوالی را بر عهده گرفتند که بکار کشان دیوان سلطنت برسانند و نائب الحکومه همه را خلعت عطا کرده رخصت مراجعت داد و محمد عثمان خان را بحکومت آنجا نامزد کرده با ایشان همراه فرستاد و اعلیحضرت والا ازین رفتار و کردار مردم نجدده شگفته خاطر شده منشور ملاطفت دستوری بنام بزرگان آنجا چون قاضی امان کلدی و آق محمد خان و ملا حاتم بيك ورحیم خان قوللو آقاسی وحسین خان وعوض مراد خان وجاری خان و بردی قلنج وغیره ارقام وارسال فرمود که چهار يك ماليات و ده يك شرعی علاقۀ نجدده را حق گذ خدائی دانسته ربع دیگرش را ازان علماء وسادات بگذارند و نصف آنرا که دو ربع دیگر باشد حصه بیت المال بشمارند و برسبیل استمرار همه ساله بعمال وضباط دولت سپارند اما ایشان در ازای این احسان که میبایست از دل وجان سر بخط فرمان مینهادند کفران نعمت نموده روی از سعادت برتافته تحريك مبعوثان دولت روس سر از قید اطاعت برآورده طریق مخالفت برداشتند چنانچه میر عثمان خان حاکم را که بزرگان ایشان با خود برده بودند از علاقۀ نجدده بیرون کشیده تمرد ورزیدند ونائب الحکومة هرات لشکر تاخته بیست هزار گوسفند از اقوام خود پسند را از چراگاه بقراول باشی و قامت شبانانش در هرات آورده بکروگان نگاهداشت و برای آتمر دم پیام داد که تا ده يك شرعی را برطبق منشور مذکور اعلیحضرت والا که شرف صدور یافته است تمام نرسانند و سر بخط فرمان نگذارند گوسفندان بعوض عشر شرعی ضبط دیوان سلطنت گردیده مسترد نخواهند شد و اعلیحضرت والا را ازین امر استحضار دست داده حکمران هرات و سپهسالار فرامرز خان را ارقام و ارشاد فرمود که سردار امیناء خان و یلنك توش خان ودیگر بزرگان فیروز کوهی و جمشیدی و غیره را با مردم ایل و الوس خود ایشان و سپاه نظام و توپخانه مامور نجدده نمایند که مردم آنجارا دلالت اطاعت کنند واگر فرمان پذیر نشوند همت بتدمیر ایشان گمارند و هم بعضی مردم فیروز کوه و چار صده را که از سبب توقيف فتح الله بيك در کابل گردن تمرد برافراخته اند گوشمال بسزا دهند چنانچه ایشان رستمعلی خان جدید الاسلام را با سواره و پیاده نظام و دو ضرب توپ قاطری و سردار امیناء خان و مردم قوم او وسوار هزاره تحت رهسپار چقچران ساخته يلنك توش خان را بدون سپاه نزد مردم نجدده فرستادند که ایشانرا بشاهراه هدایت دلالت کند و اگر طریق اطاعت پیش نگیرند آنگاه رستمعلیخان از تهیه و تهدید مردم چارصده وفيروز کوه فراغت حاصل کرده راه سرزنش مردم نجدده بسپارد و چون رستمعلیخان و سردار امیناء خان در علاقه چقچران فروکش کردند مردم فیروز کوه از هیبت و مکنت لشکر پادشاهی بی آنکه چیزی بگویند از راه اطاعت و پذبره وارد عسکرگاه شدند و امر پادشاهی را گردن نهاده بزرگان ایشان از عطای خلعت نوازش یافته وجوه دیوانی را ادا نمودند واز جمله عباس بيك و کای نام چار صده اموالی را که مردم ایشان بتاراج از زائران هزاره مشهد مقدس متصرف شده بودند نیز مسترد کردند ورستمعلیخان نظر بدشوار بودن عبور و گردش آن علاقه که تمام کهسار وسنك زار است بهمین قدر اکتفا نموده سواران هزاره را رخصت مراجعت جانب مساکن ایشان داد واز بزرگان مردم فیروز کوه و چار صده سند مکتوبی گرفت که محمد جان بيك را که در شرارت وسرقت پادزنان شراکت داشت در بین خود راه نداده محافظ خانها در جاهای مناسب چون موضع پرده لیج و آهنگران و غیره برافراشته طرق و شوارع را حفاظت نمایند و صد تن از پیادگان نظام را در چقچران جای اقامت تعیین کرده سردار امیناء خان را برای تنبیه و تهدید و شرزنش محمد جان بيك وقومش که رو از سعادت اطاعت بر تافته بکهسار جهالت شتافته بود نیز در انجا باز داشته خود با سپاه نظام و هر دو توپکه همراه داشت از راه رباط حرکت کرده مال دیوانی قبائل جوتی را وصول نمود و این وقت مردم نجدده نیز از غنره توجه نمودن لشکر پادشاهی آگاه کشته باستهالت يلنك توش خان بمسلك جسته طریق اطاعت پیش گرفتند و بقرار دادیکه اعلیحضرت والا بدیشان مكتوب فرستاده بود گردن نهاده بتعمیل آن پرداختند و گوسفندان شان که در هرات بود مسترد