{"book":"adl0009","page":451,"text":"( ٤٢٣ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nفرسنگی علاقه مرغاب گذاشته جنرال غوث الدینخان محصل او را نگذاشته پیام فرستاد که نامرغاب صاحب نداشت\nوملك بی سرپرست بود مالیات آنرا والی میمنه میگرفت اکنون او را مینماید که باز جایم خویش پیش نهاده\nاندازه خود را نگهدارد اینرا گفته قلعه را متصرف شد و درین میان بزرگان و آکه ساروق متوطنۀ نجدده که فرستاده\nحاکم مرو و برخی ترکمان نام را جواب داده بودند از راه اطاعت در هرات نزد محمد سرور خان نائب الحکومه آمده در یگانشرفی\nو ماند بوالی را بر عهده گرفتند که بکار کشان دیوان سلطنت برسانند و نائب الحکومه همه را خلعت عطا کرده رخصت مراجعت\nداد و محمد عثمان خان را بحکومت آنجا نامزد کرده با ایشان همراه فرستاد و اعلیحضرت والا ازین رفتار و کردار\nمردم نجدده شگفته خاطر شده منشور ملاطفت دستوری بنام بزرگان آنجا چون قاضی امان کلدی و آق محمد خان\nو ملا حاتم بيك ورحیم خان قوللو آقاسی وحسین خان وعوض مراد خان وجاری خان و بردی قلنج وغیره ارقام\nوارسال فرمود که چهار يك ماليات و ده يك شرعی علاقۀ نجدده را حق گذ خدائی دانسته ربع دیگرش را ازان\nعلماء وسادات بگذارند و نصف آنرا که دو ربع دیگر باشد حصه بیت المال بشمارند و برسبیل استمرار همه ساله بعمال\nوضباط دولت سپارند اما ایشان در ازای این احسان که میبایست از دل وجان سر بخط فرمان مینهادند کفران\nنعمت نموده روی از سعادت برتافته تحريك مبعوثان دولت روس سر از قید اطاعت برآورده طریق مخالفت برداشتند\nچنانچه میر عثمان خان حاکم را که بزرگان ایشان با خود برده بودند از علاقۀ نجدده بیرون کشیده تمرد ورزیدند\nونائب الحکومة هرات لشکر تاخته بیست هزار گوسفند از اقوام خود پسند را از چراگاه بقراول باشی و قامت\nشبانانش در هرات آورده بکروگان نگاهداشت و برای آتمر دم پیام داد که تا ده يك شرعی را برطبق منشور مذکور\nاعلیحضرت والا که شرف صدور یافته است تمام نرسانند و سر بخط فرمان نگذارند گوسفندان بعوض عشر شرعی\nضبط دیوان سلطنت گردیده مسترد نخواهند شد و اعلیحضرت والا را ازین امر استحضار دست داده حکمران\nهرات و سپهسالار فرامرز خان را ارقام و ارشاد فرمود که سردار امیناء خان و یلنك توش خان ودیگر بزرگان\nفیروز کوهی و جمشیدی و غیره را با مردم ایل و الوس خود ایشان و سپاه نظام و توپخانه مامور نجدده نمایند که مردم\nآنجارا دلالت اطاعت کنند واگر فرمان پذیر نشوند همت بتدمیر ایشان گمارند و هم بعضی مردم فیروز کوه\nو چار صده را که از سبب توقيف فتح الله بيك در کابل گردن تمرد برافراخته اند گوشمال بسزا دهند چنانچه ایشان\nرستمعلی خان جدید الاسلام را با سواره و پیاده نظام و دو ضرب توپ قاطری و سردار امیناء خان و مردم قوم او\nوسوار هزاره تحت رهسپار چقچران ساخته يلنك توش خان را بدون سپاه نزد مردم نجدده فرستادند که ایشانرا\nبشاهراه هدایت دلالت کند و اگر طریق اطاعت پیش نگیرند آنگاه رستمعلیخان از تهیه و تهدید مردم چارصده\nوفيروز کوه فراغت حاصل کرده راه سرزنش مردم نجدده بسپارد و چون رستمعلیخان و سردار امیناء خان در\nعلاقه چقچران فروکش کردند مردم فیروز کوه از هیبت و مکنت لشکر پادشاهی بی آنکه چیزی بگویند از راه\nاطاعت و پذبره وارد عسکرگاه شدند و امر پادشاهی را گردن نهاده بزرگان ایشان از عطای خلعت نوازش یافته وجوه\nدیوانی را ادا نمودند واز جمله عباس بيك و کای نام چار صده اموالی را که مردم ایشان بتاراج از زائران هزاره\nمشهد مقدس متصرف شده بودند نیز مسترد کردند ورستمعلیخان نظر بدشوار بودن عبور و گردش آن علاقه\nکه تمام کهسار وسنك زار است بهمین قدر اکتفا نموده سواران هزاره را رخصت مراجعت جانب مساکن\nایشان داد واز بزرگان مردم فیروز کوه و چار صده سند مکتوبی گرفت که محمد جان بيك را که در شرارت\nوسرقت پادزنان شراکت داشت در بین خود راه نداده محافظ خانها در جاهای مناسب چون موضع پرده لیج\nو آهنگران و غیره برافراشته طرق و شوارع را حفاظت نمایند و صد تن از پیادگان نظام را در چقچران جای اقامت\nتعیین کرده سردار امیناء خان را برای تنبیه و تهدید و شرزنش محمد جان بيك وقومش که رو از سعادت اطاعت\nبر تافته بکهسار جهالت شتافته بود نیز در انجا باز داشته خود با سپاه نظام و هر دو توپکه همراه داشت از راه رباط\nحرکت کرده مال دیوانی قبائل جوتی را وصول نمود و این وقت مردم نجدده نیز از غنره توجه نمودن لشکر\nپادشاهی آگاه کشته باستهالت يلنك توش خان بمسلك جسته طریق اطاعت پیش گرفتند و بقرار دادیکه اعلیحضرت\nوالا بدیشان مكتوب فرستاده بود گردن نهاده بتعمیل آن پرداختند و گوسفندان شان که در هرات بود مسترد","chars":3842,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00451.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/451","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/451","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}