Page 97

شماره سوم عبرت الوقایع صفحهٔ ١ تجارت خواه در مواد سایره از هر نوع مسلم و نقدی و چپرستی محفوظ باشند و علاوه براین بالیوز هائیکه از طرف دولت ایران برای منافع تجارت و حمایت تبعه و تجار ایرانیه بجمیع محلهای ممالک عثمانیه که لازم باشد نصب و تعیین شود بغیر از مکه مکرمه و مدینه منوره دولت عثمانی قبول می‌نمایند و وعده میکنند که کافه امتیازاتیکه شایسته منصب ماموریت بالیوزهای مذکوره باشد در حق قونسولهای سایر دول متحابه جاری میشود در حق آنها نیز جاری بشود و نیز دولت ایران تعهد میکنند که بالیوز هائیکه از طرف دولت عثمانیه بجمیع محلهای ممالک ایرانیه که لازم بیاید نصب و تعیین شود در حق آنها و در حق تبعه و تجار دولت عثمانیه که در ممالک ایران آمد و شد میکنند معامله متقابله را کاملاً اجری دارند فقرهٔ هشتم دولتین علیتین اسلام تعهد میکنند که برای دفع و رفع و منع غارت و سرقت عشایر و قبایلی که در سرحد میباشند تدابیر لازمه اتخاذ و اجرا کنند و بعین مخصوص در محلهای مناسب عسکر قرار خواهند داد و دولتین علیتین تعهد میکنند که از عهده هر نوع حرکات متجاوزیه مثل غصب و غارت که در اراضی یکدیگر وقوع بیاید برآیند قرار دادند عشایریکه متنازع فیه باشد و صاحب آنها معلوم نیست بخصوص انتخاب و تعیین کردن محلی که بعد از این دائماً اقامت خواهند کرد یکدفعه با رادهٔ اختیار خودشان حواله شود و عشایریکه تبعیت آنها معلوم است جبراً باراضی دولت متبوعه آنها داخل شوند فقرهٔ نهم جمیع مواد و فصول معاهدات سابقه خصوصاً معاهده که در سنه هزار و دویست و سی و هشت در ارزنة الروم منعقد شده که بخصوصه باین معاهده حاضره الغا و تغییر نشده مثل آنکه کلمة بکلمة در این صفحه مندرج شده باشد کاذالحکام و قوت آن ابقا شده است و فیمابین دو دولت علیه قرار داده شده است که بعد از مبادله این معاهده در ظرف دو ماه یا کمتر مدتی از جانب دولتین قبول و امضا شده تصدیق نامه آنرا مبادله خواهند کرد و کان ذلک فی یوم سادس عشر جمادی الثانیه سنه هزار و دویست و شصت و سه هم در اینسال ناخوشی و با بدار الخلافه بروز کرده جمعی از معاریف را تلف نمود و هم در اینسال رحیم قلیخان ابن الله قلیخان توره خوارزمی بعد از خیال حکمرانی در گذشت و چون رحمن قلیخان توره یعنی خانزاده بسبب اینا قتی در کشته و بقانون اوزبک بجانی نمیرسیده محمد امین خان برادر کمتریم قلیخان خان خیوه شد بنا بر این از دربار پادشاهی ایران میرزا رضا نام بتهنیت و تعزیت بخوارزم رفت و نامه که دلالت بهمراهی و جانب خان خوارزم بود از طرف اعلیحضرت پادشاه ایران بانضمام خلعت فاخری برد و بمقضی المرام مراجعت نمود هم در اینسال مرحوم میرزا محمد شفیع شیرازی مشهور بمیرزا کوچک متخلص بوصال معروف که از فحول شعرا و خوش نویسها دار باب کمال بود در شهر شیراز وفات یافت و هم در اینسال وزیر یار محمد خان هرات و فکر و آن آمد که مصاحب منصبان و اتباع دولت انگلیس را بکلی قدغن و موقوف داشت چون که آنصاحب منصبان انگلیز که در سنه ١٢٥٢ هرات اقامت یافته بودند وزیر یار محمد خان آنها را در سنه ١٢٥٣ اخراج نمود و رجال دولت انگلیس اینمطلب را باعث اختلال پیشرفت مقاصد خود دیده و با نواع وسایل خوسید نفوذی بقلعه در هرات پیدا کنند وزیر یارمحمد