Page 68

نسخه سومی عين الوقايع صفحه ۶ سلطنت ابدالی بمرحوم احمد شاه رسید که بسیار هندوستان و افغانستان و زابلستان و بلوچستان تحت سلطنت او سلطنت واقعه اراد بود و قندهار را پای تخت قرار داد و شهر تازه بنا کرد و بعد از وفات او تیمور شاه پسر احمد شاه فروبر سریر شروعالیه قندهار را متمکن گشت و قوانین و قلمرو پدر را داشت وفات تیمور شاه ابن احمد شاه تخت سلطنت کابل در ۱۲۰ هجری مطابق ۱۷۹۳ انتحت احمد شاهی مسیحی بود و بعد از تیمور شاه شاهزاده همایون که ولیعهد تیمور شاه بود تخت سلطنت افغانستان جلوس نمود و شاه که احمد شاه بنا نهاده محمود و فیروز الدین میرزا که پسران تیمور شاه بودند بفراره و هرات حکمرانی داشتند و شاه زمان ابن تیمور شاه که براد کهتر ایخا بود بسال چهارم در خارج کابل بعزم شکار رفته بسیاری اهالی ایلات را با خود متفق ساخته مراجعت بکوچه بال والدى كم بعد از وفات پدرش بود که خروج نمود و همایون میرزا را در کابل گرفت و از حنیه بصر عاری ساخت و در بالاح کابل زنجیر بکردنش نهاده محبوسش سخت داشت و پسر خود قیصر میرزا را نایب السلطنه قرار داده خود با عسگری متوجه هرا کردید ولدی الورود او شاه محمود و فیروزالدین میرزا با کامران میرزا پسر شاه محمود فرار بر قرار اختیار نموده بدربار مرحوم خاقان صاحبقران ایران فتحعلیشاه قاجار طاب ثراه آمدند و این وقایع در ۱۲ هجری بود و از طرف پادشاه ایران اول اسمعیل آقا خان مکری و بعد چراغعلیخان نوائی را بمهمانداری شاهزاده کان مزبور معین نمودند و محل اقامت شان را در کاشان قرار دادند هم در آن ایام مرحوم قلیج خان تیمور که بهرات یاغی شده با نواع جفارا و ماق هرات هم دست شده خودسری میکرد و در محال طابع هرات اقتداری بهمرسانیده بود تا در ۱۳۱ هجری مطابق ۱۷۹۸ مسیحی شاه محمود با تفاق فیروز الدین میرزا برادرش و کامران میرزا پسرش باستدعای کمکی از دولت ایران و عزیمت افغانستان نموده رقم پادشاه ایران صادر شد که امیر حسن خان عرب حاکم طبس و میر علم خان حاکم قائنات باو همراهی و معاونت نمایند و مبلغی زرد مال و اسباب لازمه بهر ا مرحمت او از انید مرحمت شد شاه محمود بهمراهیای دولت علیه ایران بفراه ورود نمود در آنجا را تصرف کرد و بسیار کارکردم افاغنه با و گرویدند و بعقبه مار محله بر و ولدی الورود اهالی سیلام او آمدند از آنجا بالکرفراوان عزم تسخیر کابل نمود و این مملکت را نیز محیط تصرف در آورد و شاه زمان را کرفته بقصاص تعیین شاهزاده همایون از حیتیه بصر عاری ساخت و بیرق اقتدار و استقلال او تا پیشاور و کشمیر افراشته تمام افغانستان بهم جزو سلطنت او شد و برادرش فیروز الدین میرزا را در ۱۲ هجری بحکمرانی هرات فرستاد و برعایای هرات دست تعدی گشودند (در ۱۳ مجری ) ( مطابق ۱۸۰۲ مسیحی ) قیصر میرزا پسر شاه زمان که از تعدی شاه محمود فرار کرده بود با یک زنجیر فیل تقدیمی بحضور خاقان کشورستان فتحعلیشاه قاجار طاب ثراه آمد و باستدعای کمکی و امداد از دولت ایران نمود شاه محمود که خبرور و دقیصر میرزا را بدربار شاه ایران کشید حقوق محبت دولت علیه ایران را از خاطر برده ترک مراوده با دولت مزبور نمود خاقان مرحوم در مخارج واسطه بمرای قیصر میرزا فرمود و مرخصی الیه بافغانستان شتافته اهالی که از تعدی شاه محمود بستوه آمده بودند بسیار یشان بقیصر میرزا گرویدند پادشاه ایران بند شمشیری مرکل بجواهر دخنجر مرصعی بقیصر نیز فرستادند اما آن شاهزاده والا تبار که در نهایت کمال و مدنیت بود چندی نگذشت که بدرود زندگانی گفت دکجاکان امور تمام قلمرو تیمورشاه بشاه محمود