{"book":"adl1214","page":68,"text":"نسخه سومی عين الوقايع صفحه ۶\nسلطنت ابدالی بمرحوم احمد شاه رسید که بسیار هندوستان و افغانستان و زابلستان و بلوچستان تحت سلطنت او\nسلطنت\nواقعه اراد بود و قندهار را پای تخت قرار داد و شهر تازه بنا کرد و بعد از وفات او تیمور شاه پسر احمد شاه فروبر سریر\nشروعالیه قندهار را\nمتمکن گشت و قوانین و قلمرو پدر را داشت وفات تیمور شاه ابن احمد شاه تخت سلطنت کابل در ۱۲۰ هجری مطابق ۱۷۹۳ انتحت احمد شاهی\nمسیحی بود و بعد از تیمور شاه شاهزاده همایون که ولیعهد تیمور شاه بود تخت سلطنت افغانستان جلوس نمود و شاه که احمد شاه بنا نهاده\nمحمود و فیروز الدین میرزا که پسران تیمور شاه بودند بفراره و هرات حکمرانی داشتند و شاه زمان ابن تیمور شاه که براد\nکهتر ایخا بود بسال چهارم در خارج کابل بعزم شکار رفته بسیاری اهالی ایلات را با خود متفق ساخته مراجعت بکوچه بال\nوالدى كم بعد از وفات پدرش بود که خروج نمود و همایون میرزا را در کابل گرفت و از حنیه بصر عاری ساخت و در بالاح\nکابل زنجیر بکردنش نهاده محبوسش سخت داشت و پسر خود قیصر میرزا را نایب السلطنه قرار داده خود با عسگری متوجه هرا\nکردید ولدی الورود او شاه محمود و فیروزالدین میرزا با کامران میرزا پسر شاه محمود فرار بر قرار اختیار نموده\nبدربار مرحوم خاقان صاحبقران ایران فتحعلیشاه قاجار طاب ثراه آمدند و این وقایع در ۱۲ هجری بود و از طرف\nپادشاه ایران اول اسمعیل آقا خان مکری و بعد چراغعلیخان نوائی را بمهمانداری شاهزاده کان مزبور معین\nنمودند و محل اقامت شان را در کاشان قرار دادند هم در آن ایام مرحوم قلیج خان تیمور که بهرات یاغی شده با نواع\nجفارا و ماق هرات هم دست شده خودسری میکرد و در محال طابع هرات اقتداری بهمرسانیده بود تا در ۱۳۱\nهجری مطابق ۱۷۹۸ مسیحی شاه محمود با تفاق فیروز الدین میرزا برادرش و کامران میرزا پسرش باستدعای کمکی\nاز دولت ایران و عزیمت افغانستان نموده رقم پادشاه ایران صادر شد که امیر حسن خان عرب حاکم طبس و\nمیر علم خان حاکم قائنات باو همراهی و معاونت نمایند و مبلغی زرد مال و اسباب لازمه بهر ا مرحمت او از انید\nمرحمت شد شاه محمود بهمراهیای دولت علیه ایران بفراه ورود نمود در آنجا را تصرف کرد و بسیار کارکردم\nافاغنه با و گرویدند و بعقبه مار محله بر و ولدی الورود اهالی سیلام او آمدند از آنجا بالکرفراوان عزم تسخیر کابل\nنمود و این مملکت را نیز محیط تصرف در آورد و شاه زمان را کرفته بقصاص تعیین شاهزاده همایون از حیتیه\nبصر عاری ساخت و بیرق اقتدار و استقلال او تا پیشاور و کشمیر افراشته تمام افغانستان بهم جزو سلطنت\nاو شد و برادرش فیروز الدین میرزا را در ۱۲ هجری بحکمرانی هرات فرستاد و برعایای هرات دست تعدی\nگشودند (در ۱۳ مجری ) ( مطابق ۱۸۰۲ مسیحی ) قیصر میرزا پسر شاه زمان که از تعدی شاه محمود فرار\nکرده بود با یک زنجیر فیل تقدیمی بحضور خاقان کشورستان فتحعلیشاه قاجار طاب ثراه آمد و باستدعای کمکی و امداد\nاز دولت ایران نمود شاه محمود که خبرور و دقیصر میرزا را بدربار شاه ایران کشید حقوق محبت دولت علیه\nایران را از خاطر برده ترک مراوده با دولت مزبور نمود خاقان مرحوم در مخارج واسطه بمرای قیصر میرزا فرمود\nو مرخصی الیه بافغانستان شتافته اهالی که از تعدی شاه محمود بستوه آمده بودند بسیار یشان بقیصر میرزا\nگرویدند پادشاه ایران بند شمشیری مرکل بجواهر دخنجر مرصعی بقیصر نیز فرستادند اما آن شاهزاده والا تبار\nکه در نهایت کمال و مدنیت بود چندی نگذشت که بدرود زندگانی گفت دکجاکان امور تمام قلمرو تیمورشاه\nبشاه محمود","chars":2950,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00068.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/68","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/68","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}