{"book":"adl1214","page":59,"text":"نسخه ۲ ضیاء المعرفه صفحه ۵۳\nهندوستان بعناصر پست سال متوجه افغانستان و نگهداری حفظ سرحدات آن بوده وسختی زحمات فوق العاده خسارات بے اندازه\nمتحمل شده که حتی در خاک افغانیستان پیدا کند منجمله مصارف ازیاد با هر یک از امراء افغانیستان نموده و مخارجها بر عهده گرفت کرورها\nافغانستان صرف نماید محض که خوبی تکلیف سرحدات یا تجارتی با عابت دوست احسان نگاهی د و فورا جواب او جنگ بود انکه و کرطرف\nبودن خود را با افاغنه نقیمت باعث تخریب امورات دولتی در داخله هندوستان میدید ناچار توپ و شمر را هم از دست نمیداد اما در\nصلح میکو بید منجمله در عهد امیر مرحوم دوست محمدخان بقوه حربیه شرایطی مطابق مقصود خود با مارت افغانیستان تکلیف کردند چون امیر مرحوم\nقبول نکرد اعلان جنگ نمودند و بعد از جنگ صلحی راه بتاد صاحب منصبانی از دوستی بطور قلم بند دوستان مقیم بکابل میتراشد و خیانت\nامیر دوست محمد خان مرحوم و زیر محمد اکبرخان اسباب شورشی بر پانمود که متجاوز از سی هزار لشکر انگلیس را در ۱۲۵۰ هجری بکابل مقتول\nساختند و از قبائی آن اردو در صد نفر بجر افاغنه مانده کینفر کریفیت ان یکنفر هم محض در دو سرحدات هندوستان در سلیله بنیان\nخود جرقتل سایرین را داد خونیز که زیر دست کرده بود بهمانجا بعد از ۱۲۵۲ آن خبر قبض و حشر شد ۱۲۵۶ در کنده پرنسس انگلیس که سفیر ارشد\nو سفیر دولت انگلیس بود در همان فتنه بکابل مقتول گردید و بطرف هرات هم زحمات کندوات بسیار بود منجمله در سنه ۱۳۵۰ قبل\nدلا سو صاحبی با دو صاحب منصب دیگر بهرات آمده در دو خانه هرات را که حریصش بجانب شهر بود بولها صرف و خرج نموده تا بطرف\nجنوب آن رودخانه کالی است جریان آب سیل بهار تعبیه و صفر کرده اند که اکنون موسوم بشید انگلیس است و مقصودشان آن بود\nکه سیلابی رود غربی اراضی را بشهر هرات نزدیک نماید و در سر درب قلعه حامجی قاغان مرحوم عمارت سر چشمه نما آئینه نشان منقبت\nکاری است اقامت خود آن صاحبت حصیبان ساخته بودند که علامتی از افکار در شان سپرده با خانواده بعد در ۱۳۵۶ اقا مات را\nسربسته بجنرال استیول متل انگلیس تسلیم نمود رسیکہ فیم دیکه اخسارت کذشته ارکان و رجال انه ولت با میات صاحبت بومان افغانسی نیا نیافتند\nدر زحمت نا کشیده اند که شرح آن و پاچه مخصر می شود چرا که دیگر هم طرف نزاع و جدال با افاغنه شده اند .... لشکر با فیل و اده بند\nمخصر در صفحه عین الوقایع بیان می شود که تصدیق بزحمت و خسارت گندوات همه مطالعه کنندگان محترم نمایند اما رجال دولت است\nهم که همیشه جوار هندوستان بانجواب قیامینسند و سالات خود را وعده ستایش میعاد تصرف محیط و سیعه هندوستان مید بند از دو\nعظم غیر بکزاده پایار یک در کمان حمله برده بذکر باید تصرف افغانیستان که را عبورشان بطرف هندوستان باز باشه و اما ازسمیر مملکت\nآخال و بیابان بکستان ترکستان ترکمانه و مضافات طایفه یا می روسی مروز دیره غیری که مخارج در زحمت فوق العاده د ر قصه شست\nمملکت و ملت شان متحمل شده تا غول است دلنموده و در حقیقت هر گه اهل انصافت میداند چه عرض می نمایم چون تراکمه دشتی استیار بی است\nمثل اهالی خیوق وغیره اطهر من اشراس گر نه قواعد بان علیه بودند و نه خوراک و پوشاکشان بهت بخوراک و پوشاک آدم شیست از تحصیل معاش\nفقط غیر از کشتن و تاخت و تاراج در اه زنی و سیر نمودن و فروختن نوع خود را چیز دیگر نمیدانستند ولت تهیه روس را استیل است\nقانون جدید در انها گذاشته و نظمی در امورات آنصفت قرار داده که جای تحسین و آفرین است منجمله مؤتلف کنون ترکمن دشتی که سالها بلط\nحبر و سارقین دشتی میشناخت در این سنوات اور ادبته از اهل تمدن ار و پا و ترست شده ایران کلان کرد تو با لباس ان دی کی بحو بی لباس\nایمان روس از صاحب جز شلوار روسی فینیک و تعلیمی بود طوق فرنکی چاخه او دیم و علامه بزبان ترکمانی ترکی قفقازی دروسه و ایرا\nرا خوب صحبت میکرد و افغانها که باید شکر نمایند از اینکه شبکونو دولت مشوقی برآنها استیلا یافته که نت در تربیت اطفال\nنظم مملکت شان متحمل شده است الحاصل دولت مزبور از تجد و بعد از هم امردوست محمد خان در مرحوم امیر شیرعلیخان آنکونه کیسه\nدلاسون\nبامریکه از مباحث\nانگلیس در هرات آمده بود\nمرحوم حاجی اقا خانی\nدر قلعه عالیه بنان بوده\nاین قلعه ا و کناره روی\nرات جنب پل مالان\nواقع است\nمخصوصا بنفش انگلیس\nانلوی سل نهر رودخانه\nبوده اند خفر سیزک\nمتحمل شده بودند که از شرق\nبسیار مکالمه قرجه\nان در مقابل شیرزاد غیره\nباشد","chars":3690,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00059.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/59","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/59","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}