Page 485

نسخه ۱۲ خاتمه صفحه ۷۸ و شمشیر بدفع آنها نکشند که دو چار صدمات کلی و بدنامی خواهند شد و ثمری جز شکست نخواهند دید و هرگاه خیال نفوذ در کشور ملل مسلمین داشته باشند از راه دوستی و محبت و مودت درآیند و اصلاح کار خود را بخواهش و پوشش نمایند و قصد مجادله و تکالیف شاقه نداشته باشند که بجز خسارت و ندامت ثمری نخواهند دید و بنسجی ان بامور مذهب عقاید و قواعد شرعیا مسلمانان دخالت و ممانعت نکنند که موجب خطر عظیم خواهد بود (پنجم) آینده گان هرگاه کشورستانی شدند اول بفتح هندوستان ساعی و جاهد و راغب باشند که وقتی حیطه وسیعه هندوستان کلا بتصرف روسیان درآید تسخیر هر کشوره شکست هر لشکری بر آنها آسان و خالی از نقصان است و بخدا نصایح بطریقه شفقانه و دارای هر مطلب و باعث حصول هر نوع مقصد یست که بخانواده و ملت خود دستور العمل داده و یادگار نهاده اما بسیاری اوقات امناء و رجال دولت روس برخلاف آن قواعد و دستور بطرز خارج از قوانین جاریه سلطنتی خود رفتار نموده اند و صدمات کلی دیده اند منجر بنارضائی و نفاق اغلب ملت باعث طلوع طایفه نیهلیست و غیره شد و پس از آن اعلان جنگ با دولت علیه ایران در عهد خاقان جّنت مکان فتحعلی شاه طاب ثراه مایه عداوت و کینه مسلمانان گردید و بعد دو محاربه متعاقب با دولت علیّه عثمانی باعث تنفر عموم ملت اسلامیان شده باطناً از ملت و دولت روس کسیده در کینه اند والا چرا در جنگ شرق اقصی هر وقت اظهار غلبه ژاپو می‌شد اهالی ایران و عثمانی و افغانستان و غیره تماماً سوای مؤلف خوشنود گردیده نباشت و وجدی داشتند که گویا فتح و ظفر بملّت اسلام رویداده و حال آنکه روسیان اهل کتاب بودند و ژاپونیان مشرک بکتاب و باید بدان ملاحظه مسلمین با همراب و خوشنودی در فتوحات دولت و ملت روس می بودند بفتح ژاپون چنانچه روزی خلاصه تلگرافات وقایع میدان جنگ در محضر مبارک جناب مستطاب شریعتمدار قدوة الانام آقای حاجی میرزا حبیب‌الله مجتهد دامت برکاته طرح مذاکره شد که راوی خواسیس انگلیس بودند و سنوات مختلفه در فتوحات ژاپون بیان می‌داشتند و اهل محضر مشعوف از شکست روسی در (لیا اویانک) بودند و از حق طلب نصرت ژاپون می‌نمودند مؤلّف چندین ملاحظه و دلایل همان مجلس زبان در تفریق دولت روس گشوده جواب مدعیان را گفت (ملاحظه اوّل) بواسطه مددمعاشی که میدادند پاس نمک آنها را منظور داشت (دویم) اینکه چون قدری بعوالم سیاسی پی برده میدانست که هرگاه قوهٔ دولت روس در مقابل بچاپلون انگلیس با کمال اطمینان هندوستان چندی از دول و ملل جانب و اطراف بر قابت و تاخت و تاز مملکت ایران و عثمانی و افغان فراهم آورده گم گم اسباب در دسر زیاده بر مساعی ملت و رجال دولت علیّه اسلام ایران و عثمانی و افغانستان خواهند شد چنانکه مکرر مملکت عثمانی و افغانستان شده‌اند که شرح آنرا بکتاب عین الوقایع در ضمن تواریخ سنواتی خود مؤلّف بیان داشته سیُّم اینکه در صورت شکست کلی روس از ژاپون رونق بازار امتعه و اقمشه تجارتی ایران میشکند و برای حمل و نقل مال التجاره بسیار کم و کرایه زیاده راه آهن و پُر اخود و افزونی گمرکات روسیه از قِلت مداخل و کثرت مخارج آن دولت موجب نقصان کلّی و بیپولی برعایا و ملّت اسلام است چنانچه شده چهارم اینکه کارخانجات اجناس روس از کاغذی ماند و مال التجاره آن دولت که مدتیست در اغلب ممالک اسلام رواج یافته از قبیل قند و نفت و شمع و شکر و کاغذ و اشیاء دیگر واقمشه خان البسه اناث و ذکور که جزو اعظم لوازم ملت است از خوابیدن کارخانجات و ترک مساعدت روس نایاب میشود و از این حیث خسارت فوق العاده بر عموم ملّت و مملکت اسلام میرسد چنانچه رسیده که فقیر و غنی چای خورند قند کله چهار توما هشت قران بخرند و نفت شب افروز چلیک دو تومان نیم را بچهار تومان میسوزند (پنجم) اینکه اغلب ممالک روس محل مسکن مسلمانانست