{"book":"adl1214","page":485,"text":"نسخه ۱۲\nخاتمه\nصفحه ۷۸\nو شمشیر بدفع آنها نکشند که دو چار صدمات کلی و بدنامی خواهند شد و ثمری جز شکست نخواهند دید و هرگاه خیال نفوذ\nدر کشور ملل مسلمین داشته باشند از راه دوستی و محبت و مودت درآیند و اصلاح کار خود را بخواهش و پوشش نمایند و قصد\nمجادله و تکالیف شاقه نداشته باشند که بجز خسارت و ندامت ثمری نخواهند دید و بنسجی ان بامور مذهب عقاید و قواعد شرعیا\nمسلمانان دخالت و ممانعت نکنند که موجب خطر عظیم خواهد بود (پنجم) آینده گان هرگاه کشورستانی شدند اول بفتح\nهندوستان ساعی و جاهد و راغب باشند که وقتی حیطه وسیعه هندوستان کلا بتصرف روسیان درآید تسخیر هر کشوره\nشکست هر لشکری بر آنها آسان و خالی از نقصان است و بخدا نصایح بطریقه شفقانه و دارای هر مطلب و باعث حصول هر\nنوع مقصد یست که بخانواده و ملت خود دستور العمل داده و یادگار نهاده اما بسیاری اوقات امناء و رجال دولت روس\nبرخلاف آن قواعد و دستور بطرز خارج از قوانین جاریه سلطنتی خود رفتار نموده اند و صدمات کلی دیده اند منجر بنارضائی و\nنفاق اغلب ملت باعث طلوع طایفه نیهلیست و غیره شد و پس از آن اعلان جنگ با دولت علیه ایران در عهد خاقان جّنت\nمکان فتحعلی شاه طاب ثراه مایه عداوت و کینه مسلمانان گردید و بعد دو محاربه متعاقب با دولت علیّه عثمانی باعث تنفر عموم\nملت اسلامیان شده باطناً از ملت و دولت روس کسیده در کینه اند والا چرا در جنگ شرق اقصی هر وقت اظهار غلبه ژاپو\nمی‌شد اهالی ایران و عثمانی و افغانستان و غیره تماماً سوای مؤلف خوشنود گردیده نباشت و وجدی داشتند که گویا فتح\nو ظفر بملّت اسلام رویداده و حال آنکه روسیان اهل کتاب بودند و ژاپونیان مشرک بکتاب و باید بدان ملاحظه مسلمین با همراب\nو خوشنودی در فتوحات دولت و ملت روس می بودند بفتح ژاپون چنانچه روزی خلاصه تلگرافات وقایع میدان\nجنگ در محضر مبارک جناب مستطاب شریعتمدار قدوة الانام آقای حاجی میرزا حبیب‌الله مجتهد دامت برکاته طرح مذاکره شد\nکه راوی خواسیس انگلیس بودند و سنوات مختلفه در فتوحات ژاپون بیان می‌داشتند و اهل محضر مشعوف از شکست روسی\nدر (لیا اویانک) بودند و از حق طلب نصرت ژاپون می‌نمودند مؤلّف چندین ملاحظه و دلایل همان مجلس زبان در تفریق\nدولت روس گشوده جواب مدعیان را گفت (ملاحظه اوّل) بواسطه مددمعاشی که میدادند پاس نمک آنها را منظور\nداشت (دویم) اینکه چون قدری بعوالم سیاسی پی برده میدانست که هرگاه قوهٔ دولت روس در مقابل بچاپلون\nانگلیس با کمال اطمینان هندوستان چندی از دول و ملل جانب و اطراف بر قابت و تاخت و تاز مملکت ایران و عثمانی و افغان\nفراهم آورده گم گم اسباب در دسر زیاده بر مساعی ملت و رجال دولت علیّه اسلام ایران و عثمانی و افغانستان خواهند شد چنانکه\nمکرر مملکت عثمانی و افغانستان شده‌اند که شرح آنرا بکتاب عین الوقایع در ضمن تواریخ سنواتی خود مؤلّف بیان داشته\nسیُّم اینکه در صورت شکست کلی روس از ژاپون رونق بازار امتعه و اقمشه تجارتی ایران میشکند و برای حمل و نقل مال التجاره بسیار\nکم و کرایه زیاده راه آهن و پُر اخود و افزونی گمرکات روسیه از قِلت مداخل و کثرت مخارج آن دولت موجب نقصان کلّی و\nبیپولی برعایا و ملّت اسلام است چنانچه شده چهارم اینکه کارخانجات اجناس روس از کاغذی ماند و مال التجاره\nآن دولت که مدتیست در اغلب ممالک اسلام رواج یافته از قبیل قند و نفت و شمع و شکر و کاغذ و اشیاء دیگر واقمشه خان\nالبسه اناث و ذکور که جزو اعظم لوازم ملت است از خوابیدن کارخانجات و ترک مساعدت روس نایاب میشود و از این\nحیث خسارت فوق العاده بر عموم ملّت و مملکت اسلام میرسد چنانچه رسیده که فقیر و غنی چای خورند قند کله چهار توما\nهشت قران بخرند و نفت شب افروز چلیک دو تومان نیم را بچهار تومان میسوزند (پنجم) اینکه اغلب ممالک روس محل مسکن\nمسلمانانست","chars":3163,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00485.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/485","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/485","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}