Page 483

شماره ۱۲ خاتمه صفحه ۴۷۶ راملکی و اقتیازبندرآرتور و(طالیاطوان)وجزیره مجاور انرا بانضمام قطعه بزرگی از منچوریا و مسبلغ شصتصد کرور تومان غرامت جنگ بخود گرفت و شیرگیر شد لهذا باکمال شوق باز دباد عساکر و نظم ترتیبات لشکری و کشوری پرداخت اروپائیان که خیال دخالت و تصرّف چین راداشتند ایندولت بیدار راضد خود دانسته سه دول ثلاثه روس و فرانسه و المانمتفقاً متفقاً تخلیه نقاط و ترک امتیازات ممالک کوریا و مانچوریارا از ژاپون خواستند باسم اینکه ازدولت قدیم چین هیچکس حق تصرف مملکتی ندارد چرا که باعث تضییع شأن و بزرگی اوست لهذا دولت ژاپون لاعلاج آن نقاط را تخلیه کرد بعدازآن در۱۸۹۸مسیحی دولت روس که اولین دولت پرقوّه بااستعداد روی زمین بود بمخارج گزاف و تدابیر زیاد مملکت کوریا و مانچوریارادرقبضه اقتدارخود درآورد و بارضایت و تصویب سلطنت چین در نقاط مذکوره تهیه استعداد حربی دیده امتیازات مملکتی و دولتی خودراکامل نمود و نیز در وقایع شورش چین که بخار شصت هزار عساکر ژاپون با اروپائیان همدستی کردند پس از انتظام چندان اعتنائی ننموده حقّ الشّركة درستی ازداخل و امتیازات آن ممالک بژاپون ندادند لذا این مطلب بردولت ژاپون گران آمده شب و روز اوقات خود رامصرف تدارکات و تهیه استعداد جنگ برّی و بحری نمود تا در۱۳۲۲هجری مطابق با اوایل ۱۹۰۴مسیحی که ازهرحیث و هربجهت قوّه و قدرت خود را کامل و چند مقابل دید بدولت روس اظهار داشت که احترام بزرگی چین مقتضی آنست که تصرفات دولت روس از بنادرآن مقطوع باشد اعلیحضرت امپراطور روس که دولت ژاپون را قابل اعتنا نمیدانست در جواب طفره و تعلّل فرمودند پادشاه ژاپون دانست که مقاوله بمقاتله خواهد کشید استعداد حربی و افرخود را بسرحدات نقاط منظوره نزدیک و مهیا نمود و مجدداًعنوان خودرامکرّر داشت پس از ۲۵ روز جوابی شنید که مخالف مقصود دولت ژاپون بود لهذا اعلان قطع روابط بادولت روس نموده غفلتاً در ۸ فوریه سنه مسیحی مطابق ۲۱ ذیقعده ۱۳۲۱ هجری سفاین جنگی خود را بفرمان محملہ(توجو)بجانب پورت آرتور داده شروع بجنگ نمودند که شرح آن در فصول آتیه بیان میشود (فصل پنجم) در بیان حالات ملّت و دولت روس این ملّت ازقدیم الایام صاحب اوضاع سلطنت و دارای کشور و لشکر بوده‌اند که اگر تمام احوالات و آلایش و اقدامات آنها را بخواهد مؤلّف بخواب مطوّل میشود و دولت مشهور و معروف عالم را نباید معرفی کرد همین قدر بیان میدارد که سلطنت وملّت روس در زمان اسکندر کبیر دارای قوّه و استعدادی بودند که چند مصاف باسپاه اسکندرداده اند ومختصر شرحی نظامی اعلیحضرت در اینجا بنظم آورده و پس ازآن زمان هم وقایع و حوادث ملّت ومملکت روس زیاداست مقسمی که هرآئینه گذار شما واحوالات هرماثه ازماه آنها قابل کتابی مفصّل وقصّه مطوّل است ومختصر حالات آن ملّت اینست که بدواً در آنها قشون با ترتیب و داخل قوانین نظام نبوده وعمده سپاه حاضر آنها از قدیم لشکریان سواره بوده اند که آنها را(استیرلج) مینامیدند و هیچیک ازسلاطین روس بایا د و ترتیب قشون واسلحه جدید نپرداخته بهمان سپاه استیرلج اکتفاداشتند ولی بهنگام لزوم و محاربه در عموم ملّت روس رسم بود که بندگان و رعایا و شاهزادگان و رئیس سفیدان روحانی و حسبه آنها بمحض اطلاع از پیش آمدجنگ هریک از هرمحل و هرصنف جمعیّتی مسلّح همراه خود برداشته با مدادسلاطین و محلّ جنگ می آمدند وقشونات و قدرتیّه هریک از آنان باندازه استعداد بود که فراهم میتوانستند تا زمان پطر کبیر که آن سلطان عظیم الشان مدبّر بفکر دقیق خود قواعد عتیق را منسوخ و قشون علّت تعلل این بود که اعلیحضرت امپراطورازقوه وقدرت استعداد لشکری و کشوری ژاپون کاملاً مسبوق و بتأنّی ملیّت یگانه در اوراق روس بخوبی خاطرنشان ننمودند اوّل