{"book":"adl1214","page":483,"text":"شماره ۱۲ خاتمه صفحه ۴۷۶\n\nراملکی و اقتیازبندرآرتور و(طالیاطوان)وجزیره مجاور انرا بانضمام قطعه بزرگی از منچوریا و مسبلغ شصتصد کرور تومان غرامت\nجنگ بخود گرفت و شیرگیر شد لهذا باکمال شوق باز دباد عساکر و نظم ترتیبات لشکری و کشوری پرداخت اروپائیان\nکه خیال دخالت و تصرّف چین راداشتند ایندولت بیدار راضد خود دانسته سه دول ثلاثه روس و فرانسه و المانمتفقاً\nمتفقاً تخلیه نقاط و ترک امتیازات ممالک کوریا و مانچوریارا از ژاپون خواستند باسم اینکه ازدولت قدیم چین هیچکس حق\nتصرف مملکتی ندارد چرا که باعث تضییع شأن و بزرگی اوست لهذا دولت ژاپون لاعلاج آن نقاط را تخلیه کرد\nبعدازآن در۱۸۹۸مسیحی دولت روس که اولین دولت پرقوّه بااستعداد روی زمین بود بمخارج گزاف و تدابیر زیاد\nمملکت کوریا و مانچوریارادرقبضه اقتدارخود درآورد و بارضایت و تصویب سلطنت چین در نقاط مذکوره تهیه استعداد\nحربی دیده امتیازات مملکتی و دولتی خودراکامل نمود و نیز در وقایع شورش چین که بخار شصت هزار عساکر ژاپون با\nاروپائیان همدستی کردند پس از انتظام چندان اعتنائی ننموده حقّ الشّركة درستی ازداخل و امتیازات آن\nممالک بژاپون ندادند لذا این مطلب بردولت ژاپون گران آمده شب و روز اوقات خود رامصرف تدارکات و تهیه\nاستعداد جنگ برّی و بحری نمود تا در۱۳۲۲هجری مطابق با اوایل ۱۹۰۴مسیحی که ازهرحیث و هربجهت قوّه و قدرت\nخود را کامل و چند مقابل دید بدولت روس اظهار داشت که احترام بزرگی چین مقتضی آنست که تصرفات دولت روس\nاز بنادرآن مقطوع باشد اعلیحضرت امپراطور روس که دولت ژاپون را قابل اعتنا نمیدانست در جواب طفره و تعلّل فرمودند\nپادشاه ژاپون دانست که مقاوله بمقاتله خواهد کشید استعداد حربی و افرخود را بسرحدات نقاط منظوره نزدیک\nو مهیا نمود و مجدداًعنوان خودرامکرّر داشت پس از ۲۵ روز جوابی شنید که مخالف مقصود دولت ژاپون بود لهذا\nاعلان قطع روابط بادولت روس نموده غفلتاً در ۸ فوریه سنه مسیحی مطابق ۲۱ ذیقعده ۱۳۲۱ هجری سفاین جنگی\nخود را بفرمان محملہ(توجو)بجانب پورت آرتور داده شروع بجنگ نمودند که شرح آن در فصول آتیه بیان میشود\n(فصل پنجم) در بیان حالات ملّت و دولت روس این ملّت ازقدیم الایام صاحب اوضاع\nسلطنت و دارای کشور و لشکر بوده‌اند که اگر تمام احوالات و آلایش و اقدامات آنها را بخواهد مؤلّف بخواب مطوّل\nمیشود و دولت مشهور و معروف عالم را نباید معرفی کرد همین قدر بیان میدارد که سلطنت وملّت روس در زمان\nاسکندر کبیر دارای قوّه و استعدادی بودند که چند مصاف باسپاه اسکندرداده اند ومختصر شرحی نظامی اعلیحضرت\nدر اینجا بنظم آورده و پس ازآن زمان هم وقایع و حوادث ملّت ومملکت روس زیاداست مقسمی که هرآئینه گذار شما\nواحوالات هرماثه ازماه آنها قابل کتابی مفصّل وقصّه مطوّل است ومختصر حالات آن ملّت اینست که بدواً\nدر آنها قشون با ترتیب و داخل قوانین نظام نبوده وعمده سپاه حاضر آنها از قدیم لشکریان سواره بوده اند\nکه آنها را(استیرلج) مینامیدند و هیچیک ازسلاطین روس بایا د و ترتیب قشون واسلحه جدید نپرداخته بهمان سپاه\nاستیرلج اکتفاداشتند ولی بهنگام لزوم و محاربه در عموم ملّت روس رسم بود که بندگان و رعایا و شاهزادگان\nو رئیس سفیدان روحانی و حسبه آنها بمحض اطلاع از پیش آمدجنگ هریک از هرمحل و هرصنف جمعیّتی مسلّح همراه\nخود برداشته با مدادسلاطین و محلّ جنگ می آمدند وقشونات و قدرتیّه هریک از آنان باندازه استعداد\nبود که فراهم میتوانستند تا زمان پطر کبیر که آن سلطان عظیم الشان مدبّر بفکر دقیق خود قواعد عتیق را منسوخ و قشون\n\nعلّت تعلل این بود که اعلیحضرت امپراطورازقوه وقدرت استعداد لشکری و کشوری ژاپون کاملاً مسبوق و بتأنّی ملیّت یگانه در اوراق روس بخوبی خاطرنشان ننمودند\n\nاوّل","chars":3101,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00483.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/483","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/483","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}