Page 386

نسخه دفتر دا صفحه ۳۷ دستورالعمل معالجه مرض وبائی باستثنائی علاج اینمرض اسانتر از علاج جمیع مرضها است بشرط انکه از وقت معالجه آن غفلت نکنند واگر غفلت کنند علاج آن مشکل تر از سایر امراض است اما در فصل باران یا انکه پیش از یر و خل اینمرض به روز یا دو روز یا یکروز حتی سه چهار ساعت کاهی اوقات اسهال عارض میشر در همان آن که اسهال عارض شد اگر چه یکدفعه باشد بی انکه لحظه درنگ کنند اسهال را ببندند والا بوبا مبدل میشود عمده شرط معالجه اینست که گفته شد و بعد انچه لازم است اینست که در هوای وبائی با وجود صحت مزاج ازین قبیل غذاها که شمرده میشود پرهیز کنند سبزی آلات خصوصاً پخته انها مثل کدو و شبت و پیاز و تره و غیر اینها که پیشتر باید پرهیز کرد و ترشی آلات و میوه ها و شیره های ترشی دار و شیرینها و غذای چرب ماهی شور و پنیر و ماست و دوغ و مانند انها و پیاز خام و نیز پرهیز باید کرد از زیادتی عرق و شراب جماع و اما مسکه هوا و بائی باشد در باب غذا میانه روی باید کرد بطوریکه نیشکم سیر بپوشد و نه گرسنه و بهتر این است که غذای خود را منحصر کنند بنان بیات و کباب و در باب لباسش باید چندان بپوشند که بدن بعرق کردن هم باشد و از سرما محفوظ بماند بهتر اینست که روزی یکدفعه بدن خود را در آب سرد یا نیمکرم بشویند و در حمام پیش تر از نیم ساعت نمانند که بسیار ضرر دارد و همچنان دواهای اسهال بوبا آبها بائی که بسیار سرد باشد باید پرهیز کنند و آبهای بجا استاده مثل حوض منجلا ب های خانه نگذارند و همیشه منزل و خانه را از کثافات و بوهای ناخوش پاک کنند و هیچوجه چیزهای کثیف و بد بو در خانه نداشته باشند خصوصا اشیاء دباغی و لاشه و در مبرز با ا یک زنده بریزند و اگر اهک مثل که دود کرده بدیوار و سقف خانه بمالند بسیار نافع است و نیز در هوای وبائی باید پرهیز کنند از خوردن دواه مسهل مثل نمک فرنگی وسناء و مانند انها دوای بستن اسهال اینست که شش گندم تریاک خوب و بیست و چهار گندم دار چین نرم کوفته را با آب نبات غلیظ بانقدری شیره خمیر کرده حبا نمایند و درا وقت عارض شدن اسهال یکدانه بخورند و اگر اسهال کم باشد هر دو ساعت فاصله یکی بخورند تا وقتی که بسته شود و در هر صبح و شام اگر یک فنجان عرق نعناع را کرم کرده باشیرنی بخورند نافع است ولی بجهته اطفال هر گاه ده ساله باشد نیم حب بدهند واگر از ده دوای مدافع سال کمتر ندر یع حب بدهند نسخه جهته دفع اسهال ملکه از قدیم باشد و علاج دیگر نداشته اسهال باشد در فرنگستان بتجربه رسیده است که بقدر سه بطری شیشه آب جوش کرده را در بیست و پنج مثقال که که تازه سوخته باشد بریزند در میان ظرفی که سرش پوشیده باشد و تا سه ساعت نگاه بدارند بعد این آب کچ را در میان شیشه بکنند که سرانهم شیشه باشد و نگاه دارند بقدری که می ماند صاف میشود از صاف شده آن روزی یک و دوستکان کچک بخورند بسیار نافع است نسخه جات استخاضه که بتجربه رسیده اگر استخاضه شبیه زکه دوای مدافع خون بند نیاید کهربا یکمثقال کل ارمنی یکمثقال طباشیر قلمی یکمثقال بگیرند نرم بکوبند استخاضه و در میان عرق بید بریزند در میان شیشه بزنند شب را ایاس بگذارند تا سه روز هر صبح