{"book":"adl1214","page":386,"text":"نسخه\nدفتر دا\nصفحه ۳۷\nدستورالعمل معالجه مرض وبائی باستثنائی علاج اینمرض اسانتر از علاج جمیع مرضها است بشرط\nانکه از وقت معالجه آن غفلت نکنند واگر غفلت کنند علاج آن مشکل تر از سایر امراض است اما در فصل باران\nیا انکه پیش از یر و خل اینمرض به روز یا دو روز یا یکروز حتی سه چهار ساعت کاهی اوقات اسهال عارض میشر\nدر همان آن که اسهال عارض شد اگر چه یکدفعه باشد بی انکه لحظه درنگ کنند اسهال را ببندند والا بوبا\nمبدل میشود عمده شرط معالجه اینست که گفته شد و بعد انچه لازم است اینست که در هوای وبائی با وجود\nصحت مزاج ازین قبیل غذاها که شمرده میشود پرهیز کنند سبزی آلات خصوصاً پخته انها مثل کدو و شبت\nو پیاز و تره و غیر اینها که پیشتر باید پرهیز کرد و ترشی آلات و میوه ها و شیره های ترشی دار و شیرینها\nو غذای چرب ماهی شور و پنیر و ماست و دوغ و مانند انها و پیاز خام و نیز پرهیز باید کرد\nاز زیادتی عرق و شراب جماع و اما مسکه هوا و بائی باشد در باب غذا میانه روی باید کرد بطوریکه\nنیشکم سیر بپوشد و نه گرسنه و بهتر این است که غذای خود را منحصر کنند بنان بیات و کباب و در باب\nلباسش باید چندان بپوشند که بدن بعرق کردن هم باشد و از سرما محفوظ بماند بهتر اینست که روزی یکدفعه\nبدن خود را در آب سرد یا نیمکرم بشویند و در حمام پیش تر از نیم ساعت نمانند که بسیار ضرر دارد و همچنان دواهای اسهال بوبا\nآبها بائی که بسیار سرد باشد باید پرهیز کنند و آبهای بجا استاده مثل حوض منجلا ب های خانه نگذارند\nو همیشه منزل و خانه را از کثافات و بوهای ناخوش پاک کنند و هیچوجه چیزهای کثیف و بد بو در خانه\nنداشته باشند خصوصا اشیاء دباغی و لاشه و در مبرز با ا یک زنده بریزند و اگر اهک مثل که دود\nکرده بدیوار و سقف خانه بمالند بسیار نافع است و نیز در هوای وبائی باید پرهیز کنند از خوردن دواه\nمسهل مثل نمک فرنگی وسناء و مانند انها دوای بستن اسهال اینست که شش گندم تریاک خوب\nو بیست و چهار گندم دار چین نرم کوفته را با آب نبات غلیظ بانقدری شیره خمیر کرده حبا نمایند\nو درا وقت عارض شدن اسهال یکدانه بخورند و اگر اسهال کم باشد هر دو ساعت فاصله\nیکی بخورند تا وقتی که بسته شود و در هر صبح و شام اگر یک فنجان عرق نعناع را کرم کرده\nباشیرنی بخورند نافع است ولی بجهته اطفال هر گاه ده ساله باشد نیم حب بدهند واگر از ده دوای مدافع\nسال کمتر ندر یع حب بدهند نسخه جهته دفع اسهال ملکه از قدیم باشد و علاج دیگر نداشته اسهال\nباشد در فرنگستان بتجربه رسیده است که بقدر سه بطری شیشه آب جوش کرده را در بیست\nو پنج مثقال که که تازه سوخته باشد بریزند در میان ظرفی که سرش پوشیده باشد و تا\nسه ساعت نگاه بدارند بعد این آب کچ را در میان شیشه بکنند که سرانهم شیشه باشد و نگاه\nدارند بقدری که می ماند صاف میشود از صاف شده آن روزی یک و دوستکان کچک\nبخورند بسیار نافع است نسخه جات استخاضه که بتجربه رسیده اگر استخاضه شبیه زکه دوای مدافع\nخون بند نیاید کهربا یکمثقال کل ارمنی یکمثقال طباشیر قلمی یکمثقال بگیرند نرم بکوبند استخاضه\nو در میان عرق بید بریزند در میان شیشه بزنند شب را ایاس بگذارند تا سه روز\nهر صبح","chars":2627,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00386.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/386","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/386","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}