Page 378

نسخه ۳ دفتر دانش صفحه ۳۷۱ بدی جز این نشاید چون محسّنات با حواس خمس است مقوم غیرت و اداب ناموس داری و عصبیت مذهبی اسلام دال بر حقانیت و اتقان و استحکام دین مبین است پیش ازین محتاج بدلایل نیستیم هرکس بابل و معتقد اینطریقه است خوش باشد و اگر کسی را شیطان فریبد و گمراه سازد بحش را حکم حاکمین است نه تسلیم نه مدرس نه محتسب نه فقیه مرا چه کار که منع شراب خوارہ کنم و لا نزور وازره وزر اخری عقیده خود مرا خلط نیست که ذکر شد و چندین مطلب و دلایل صحیح هم در حسن عقیده خود دارم که هرگاه بشرح آن پردازم و تائید و توفیق باعث رواج دین نبوی را بهان سازم مثنوی هفتاد من کاغذ شود البته هرکس بقدر فهمش فهمیده مدارها کل شيي يرجع الي اصله چنانچه خلقت کثرت از مایه وحدت است که آنحضرت فرمود العلم نقطه كثره الجاهلون عاقبت تمام ادیان و فرق مختلفه قهرا در حکم واحد خواهد شد این اختلاف فقط برای عمارت دنیاست که هرآینه اگر تمام اهالی عالم در یک طریقه می بودند خداشناسی دفعی دنیا مشکل بود بیهوده چون عموم ناس هم جنسند و ابنای بنی آدم برادران و اعضای یکدیگرند با مخالفت فرزندان آدم نماینده قدرت عشان و وحدت خلاق است و باعث پیشرفت امور آفاق تبصره دویم در شرائط انابت زندگانی اولا آدمیزاد که از مادر متولد میشود باید پرستاری دار و بر آن پرستار لازم است دایه با سرشت نیک ششمن بطعام مادر طفل تا مدت ده روز و محافظت نمودن از سرما و گرما و لباس تمیز پوشانیدن و اغذیه خوب مقوی دادن و شستشوی زیاد با آب گرم و تعیین خوابگاه خوب برای طفل نمودن و بدایه مهربان سپردن اگر دایه نداشته باشد مادر طفل را از بسیاری زحمات معاف داشتن و پرهیز دادن و از غم و اندوه باز داشتن و در اطعمه و اغذیه و مشروبات حاره و بارده مزاج را مساوی و معتدل نمودن و طفل را از آوازهای هولناک و صداهای مهیب محفوظ داشتن و موی سرشرا تراشیدن و ناخن دراز گرفتن و ختنه کردن و از کنار بام و حول و حوش حوض و چاه و قنوات و دواب و جانوران و مرغان بزرگ نقار و جنب آتش دور داشتن و مواظب بودن و ایمن ساختن از شر حشرات الارض و مانع شدن از رفتن بکوچه و بازار و چوبیدن بجهیوانات الیمه یا سباع و بازیکردن با گربه و پا برهنه راه رفتن و غذای غیر موقع خوردن و اجابت به حاجات و سیّات و اجرا، ماریه و بیهوده خرجی و مرغ بازی و چُغل بازی و آب بازی در نقطه نامعین و بعد مکتب نشانیدن و معلم او را خوشنود داشتن که سعی در ترقی مشق و درس او نماید و از مصاحبت ناجنس احتراز کردن و اگر قابل ترقی و سواد کامل نباشد بکسب گذاشتن نزد استاد کامل و دست کار نیک نام و بزو رخانه نرفتن و نخندیدن و چیز نخوردن در میان بازار و در مجالس بزرگان اورا بردن و بتربیت او کوشیدن و شوق نمودن در پیشه صحیح که دارد پس از آگاهی و بصیرت و بحد بلوغ رسیدن طفل و از زحمت قلم یا کسب دخل آور دنش برامد ای او پرداختن بچند شرط اوّل باید خواستگار دختری شد که مخدره و نجیبه باشد و بعد نوع زندگانی بخانه پدرش کرده یعنی دارای و نداری و زحمت و راحت و زشت و زیبا دیده باشد نه از مردمان اعیان بطمع اسم و رسم وارث و هوس دختری را بگیرد که یگانه فرزند خانه پدر و بره پروار مادرش و دست خروپای فیل عمل آمده باشد که اشکم بگفتن ندا داند و بیدار یش از خواب سه ساعت از افتاب گذشته باشد و ضمناً بامور زندگانی نیاید سماوار چای و دنوشی و آجیل و انیس و مونس زنا نکردها طالب بدزبان باشد و درتخواب و را دیگری جمع نماید و خانه اش گند و بد و طعمی نتواند و حرفی نشنود و جامه خود و شوهرش را نشوید و اطاعت نکند زیرا اینگونه زنی بارگرانی بدوش و مایه تباهی شوهر است مگر انشوهر با حشمت و دولت بحد افراط باشد و زن موصوفه را برای اسم بزرگ یا خاص عیش و طبع و نتیجه دخل نگهداری کند و تمام