Page 136

نسخه سویم عکس الوقایع صفحه ۱۲۹ انگرس گردیده باستعداد عسرت هند وستان افزدوند و بعد از چند روز سفیر ان دول با تمام اجزا و سفارت خود پارتی که در خاک ایران داشتند خوابانیده عازم هندوستان شدند و از اینطرف نواب حسام السلطنه بهرات روز خلعت پوشی مجلسی در باغ شاهزاده ملک قاسم میرزا بسمت شمالی شهر هرات ترتیب داده فرموده که شلک توپ رابطرف قندهار نمایند یعنی بعد از این خلعت پوشی در تهیه تسخیر قندهارم اینمطالب بیشتر موجب وحشت دولت انگلیس شده و در اواخر ربیع الثانی اینسال بیست و شش فروند کشتی جنگی شان بنیا در و خلیج فارس حمله آور و لنگر افکن شد و حمله سفاین شان قبل از اینکه دولت ایران بدان صفحات تهیه استعداد و لشکری نماید بود فقط چند فوجی در آن صفحات برسم ساخلوجات حاضر بودند با وجود آن نهایت رشادت را بخرج داده سه سدیه در مقابل حملات شدیده انگلیس شد نجه دو فوج دوازده عراده توپ در بندر بوشهر که لنگرگاه را مواظب بودند یکمور از نیج طرف جنگ با سفاین جنگی انگلیس شدند چهار ساعت تمام متواترا از طرفین شلک توپ در کار بود با آن توپهای دهن پر اینصد و سارنپیا د بمپاین انگلیس داو د آوردند منجمله یکگوله توپ بطور قانه یکی از سفاین انگلیز خورده آتش گرفت و تمام آن کشتی را متلاشی ساخت و هم تاریکات توپخانه انگلیز حسارات زیاد ببنادر فارس وارد آورده بود خلاصه انگلیها رشوه بمرحوم میرزا آقاخان صدر اعظم تسور وعده کردند و او را با دست ایران را از ضبط هرات منصرف کرد علیکنی مرحوم حسام السلطنه نوشتند که هرات را تخلیه نماید و مشهد برگردد که دولت انگلیس دست از محاربه و مجابه تصرف بنادر فارس بردارد مرحوم حسام السلطنه بجواب نوشت که حالا سزاوار نیست دولت ایران هرات را تخلیه نماید زیرا خسارت فوق العاده متحمل شده ایم وانگاه بسیار مردم خراسان که تقیه در طریقه خود داشته اند آشکارات خرابی و صدمات کلی از بهر حیث و بهر جهت بدولت و ملت ایران فراهم میشود بهتر انکه شما مداخله در این اخلا ننمائید حسام السلطنه دولت ایران بوالیکری خراسان منصوب داشته بود و او بدین صلاح رجال دولت رفته هرات را تصرف کرده خودش چاکریم دولت است و انچه با و بینویسیم اطاعت ندارد شما بنا در ما را واگذارید و از انطرف هر چه میتوانید در حق حسام السلطنه نمائید دولت ایران ابدا حمایت و همرایی از او ندارد درینصورت انگلیسها از بنادر بر میگردند و طرف مبارزه با من خواهند شد و بعون الله تعالی با ایشان قبل از عده جواب انگلیس بر می آیم و آنها را از سرحد قندهار نیز دور خواهم ساخت اثار مرحوم حسام السلطنه در هرات باب محبت بر رخ شیعه و سنی گشوده بود بطوریکه اهالی هرات خاطر آسامی اطفال خود را که عمر و عثمان و ابا بکر گذاشته بودند تبدیل نموده علی و حسن و حسین میگفتند یکی از شعراء معروف اهل سنت قصیده بنظم آورده بود خطاب بحسام السلطنه و اظهار بعقیدتی و پریشانی خود را نموده بود که یکمصرعش اینست سبز در آب این بحر من بحبوب بکبرم و هم چون صدر نیز دوگاه تا بحسام السلطنه مرحوم سلطان مراد میرزا حاکم المندر پنجاه تومان پول و یکطاقه شال صله مرحمت کرده بود و بمقام قضاه و علماء و اعیان شیعه و سنی استمرار و مواجب و تیول بر قرار نموده عدل پیشه داشت جایداد و تیولی هم بعموهای مؤلف داده بودند لیکن باز گوشه زنان محرک پیدا شد چند نفر قضاه و مفتی را دلبر شستند بر اینکه آنها بایلات افاغنه اطراف تایکوا و زمین دا در نوشته و مکتوب فرستادند که یک نوشته آنها را مؤلف گسنه هزار و سیصد شش بحان دیده خلاصه مضمونش این بود ای مؤمنین و مسلمین اهل سنت جماعت شکر قاجار آمدند به در هرات اول رافضیان داخل شهر و در امی کشنده بسیاری لشکریان آنها را در وقتی که مسلمانان نماز جمعه در مسجد جامع بودند بشهر وارد کردند و امروز شماعان اسلام متفقا حمله برده غزای سختی کردند یک لز افسران قره [margin text] در اوائل محمان با رتبت و معین در بنادر مقیم ایران وارد مشهد شوال ۱۳۰۴ در تاریخ اوایل جمادی الثانیه نوابمبراه علیشهر سنتی بود [/margin text] که مغرب