Page 100

نسخه سویم عين الوقايع صفحه ٩٣ مملکت لهستان از تصرفات روس که بزودی فتنه را خوابانیدند و بروزوبائی در پطرزبورغ و فرار لوی ناپلیون فرانسه از قلعه هام با شورشی که در الجزایر مغرب توسط امیرعبدالقادر رو داد درینسال بود افغانستان درینسال امیر دوست محمد خان استقلاً بحکمرانی کابل و جلال آباد و غزنین منصوب بـود و بنیاد وصلتی با میرها و بزرگان ترکستان اوزبک که صاحب ایل و قبیله و اقتداری بودند نمود شـد وزیر یار محمد خان که انتعاش حدود خراسان را شنیده و دانسته بود در تهیه و تدارک استعداد حربی که هرگاه دولت ایران عاجز از نظم واقعهٔ خراسان بشود او بتواند خود داری نماید و اگر اقتدارشان افزوده گردد و کمکی از او بخواهند یا لشکری از هرات بجهت ماموریت جائی بطلبند بتواند ناده و حمار کنند هم در اینسال آب رود پاشدان بهرات طغیان نمود و بانها ر خیابان و انجیل ملحق گشته آن آب سیل ملففه بسیار خرابیها بذیئات هرات وارد آورد و بعضی قراء اطراف اتنگ کشته بستان و پیران نمود و شد این سیل در رود خانه کار آباد خارج دروازه هرات بود که در پائین ملوک کار آباد بسیاری ابنیه را معیوب نموده و چند پل عتیق محکم که از قدیم در روی اینرود خانه ساخته بودند آب سیل بباد فنا داد درسنهٔ ۱۲۵۶ هجری (مطابق ۱۸۴۰ مسیحی) یوم پنجم محرم اینسال جعفر قلیخان ایلخانی بقصد دستبرد و شبیخون باردوی نواب حمزه میرزای حشمت الدوله که در مانه و سلقان بود نمود ولی کاری از پیش نبرد جز اینکه لطفعلیخان بغایری را که مامور بقلعه خان بود دستگیر کرده با خال برد و چون در میان قبائل توقتمش و او تمش در باب توقف سالار با خال خلاف در گرفت ناچار سالار عازم کلات گردید پس ازینکه دانست کلات بتصرف پسرش امیر اصلانخان نیامده بسـرخس رفت و همان اراز محمد خان ریش سفید تراکمه سرخس گردید و امیر اصلانخان پسرش با ایل و عیال بدو پیوست و پس از چندی معلوم شد جعفر قلیخان در محلی از گرگان کمین کرده نواب حمزه میرزا عبدالله خان افشار صاین قلعه را با سواران افشار و خراسانی بر سر او فرستاد او را منهزم کردند و جعفر قلیخان از کناره خاک آخال با جمعی خواص خود او بیادیه فراراً بطرف هرات راند و بوزیر یار محمد خان افغان پیوست و نواب حمزه میرزا شبانه روزی هجده فرسنگ راه طی مسافت کرده بر سر تراکمه آخال و نواحی گرگان تاخته جمعی را مقتول و انبوهی را اسیر و دستگیر نمود آخرالامر بشفاعت میر سعدالله فندرسکی سید خانو ار کرد کالح ترکمانان گرفته آنها را بسلقان یورت دادند و جمعی از سوارهٔ آنها ملتزم رکاب والا شدند پس از آن خبر رسید که سالار با هشت هزار نفر قصد تسخیر شهر مشهد را نموده لهذا ابراهیم خلیل خان با جمعی بمدافعه او فرستادند و در کال یاقوتی نواحی ارض اقدس جنگ در گرفت عبدالله خان افشار صاین قلعه و دو برادرش مقتول گشتند ولی سالار منهزم شد و جمعی از تراکمه اسیر کردند نواب حمزه میرزا هم بشهر مشهد رفته بنظم امور پرداخت و قراول بحراست میرزا محمد خان بیگلر بیگی برادر سالار و متعلقین ایلخانی که در روضه مطهره حضرت رضا علیه السلام بست نشسته بودند گذاشت و سام خان ایلخانی زعفرانلو را برکاب طلبید و عزم دفع