Machine transcription
(١٦١)
بود . بدون آنکه اعتنائی به جواهرات شاه بکند ـ برای خبرکردن دیگرسران ملی حرکت
کرد وسپس کار برداران که باطراف پنهان شده بودند نعش شاه را کشف و در سیاه سنگ و بالاحصار
ازکشته شدن او خبر دادند و یک نفر از ایشان ( شهنوازخان پیشخدمت ) در حین جستجو در نزدیکی
نعش شاه خریطه جواهرات را که شاه قبل از مرگ خود احتیاطاً در درز دیوارگذاشته بود تا اگر نجات
یابد آنرا پس بگیردـ یافته در سرچوك نزدصرافان هندو برد و اواز قیمت اصلی آن چیزی نگفته به
عوض ده پوند همه را گرفت اما چون یک نفر دیگرمعامله را دیده بود ـ به او هم پنج پوندداد ولی
آن شخص قضیه رابه شجاع الدوله رسانده و او جواهرات راکه ملک ملت بود ـ مسترد کرد .
قتل شاه شجاع بروز ٣ اپریل ١٨٤٢ (٣صفر١٢٥٨ ه ق) اتفاق افتاد و نعش اورا درهمان روز
برداشته به جوار قبر پدرش درچهار باغ کابل دفن کردند و در پای تابوت این شاه بدبخت ملت بجای
آنکه نوحه و گریه کنند چنین فریاد میکردند :
« لات کلان به لات خورد ملحق شد » پس از مرگ شاه شجاع شهزاده شاپورکه از طرف شاه
شجاع حین عزیمت او بطرف جلال آباد ـ بحیث نائب السلطنه تعیین و نصرالله خان بن امین الله
خان لوگری بحیث معاون او مقرر شده بود ، دروازه های بالاحصار را مسدود ساخته و ازترس آنکه مبادا
ملت که پدرش را بنام هواخواهی کفار بقتل رسانیده بود براو وفامیل شان نیز هجوم ببرد ـ امرتیاری
داد. ازطرف دیگرشهزاده فتح جنگ که با عساکر ملی در سیاه سنگ بود ـ از آنجا فرارکرده در قلعهء
محمود خان بیات پناه برد اما بزرگان ملی چون امین الله خان لوگری و میردرویش که برای ضبط
وربط امور از سیاه سنگ بکابل مراجعت کردندـ پس از دفن شاه مقتول ـ باهم قرار دادند که برای
آنکه فعلا درمملکت اغتشاش رخ نداده وسبب پراکندگی شیرازهء ملت نشود خصوصاً درحالیکه
انگلیس در صدد انتقام بود ولشکربزرگ بطرف افغانستان سوق کرده بود بایست فوراً شاه جدید
ازبین پسران شاه شجاع تعیین گردد . روی این فیصله شیرازهء فتح جنگ را که پسر بزرگ شاه شجاع
بود درنظر گرفته او را ازدست محمود خان بیات که نظربند بود رها و دربالاحصار رسانده باو بیعت
کردند. اما نواب محمد زمان خان که این انتخاب را غیر صحیح وپسران شاه شجاع راهم مثل خود او اجنبی
پرست و مخالف و منفورملت وازهمه گذشته بی کفایت میدانست باین فیصله رضا نداده به مخالفت
اقدام کردوچون مردم نیز از زمامداران اجنبی پرست بسیر آمده بودندـ طرفداری نائب لوگری
راباهمه محبوبیتی که داشت ـ گوارانکردند و به مخالفت او قیام ورزیدند. بنابران نائب امین الله خان
بمعیت فتح جنگ دربالاحصار محصورشده و مجاهدین آنها را به محاصره گرفتند . با هم چون
قوهء عسکری و اسلحه در دست آنها بود به زودی خود را از محاصره خلاص کرده برقوای ملی فشار
آوردند . درین وقت بود که وزیر اکبرخان وسردارسلطان احمد خان از کشته شدن شاه شجاع
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
