{"book":"adl1200","page":8,"text":"(١٦١)\nبود . بدون آنکه اعتنائی به جواهرات شاه بکند ـ برای خبرکردن دیگرسران ملی حرکت\nکرد وسپس کار برداران که باطراف پنهان شده بودند نعش شاه را کشف و در سیاه سنگ و بالاحصار\nازکشته شدن او خبر دادند و یک نفر از ایشان ( شهنوازخان پیشخدمت ) در حین جستجو در نزدیکی\nنعش شاه خریطه جواهرات را که شاه قبل از مرگ خود احتیاطاً در درز دیوارگذاشته بود تا اگر نجات\nیابد آنرا پس بگیردـ یافته در سرچوك نزدصرافان هندو برد و اواز قیمت اصلی آن چیزی نگفته به\nعوض ده پوند همه را گرفت اما چون یک نفر دیگرمعامله را دیده بود ـ به او هم پنج پوندداد ولی\nآن شخص قضیه رابه شجاع الدوله رسانده و او جواهرات راکه ملک ملت بود ـ مسترد کرد .\nقتل شاه شجاع بروز ٣ اپریل ١٨٤٢ (٣صفر١٢٥٨ ه ق) اتفاق افتاد و نعش اورا درهمان روز\nبرداشته به جوار قبر پدرش درچهار باغ کابل دفن کردند و در پای تابوت این شاه بدبخت ملت بجای\nآنکه نوحه و گریه کنند چنین فریاد میکردند :\n« لات کلان به لات خورد ملحق شد » پس از مرگ شاه شجاع شهزاده شاپورکه از طرف شاه\nشجاع حین عزیمت او بطرف جلال آباد ـ بحیث نائب السلطنه تعیین و نصرالله خان بن امین الله\nخان لوگری بحیث معاون او مقرر شده بود ، دروازه های بالاحصار را مسدود ساخته و ازترس آنکه مبادا\nملت که پدرش را بنام هواخواهی کفار بقتل رسانیده بود براو وفامیل شان نیز هجوم ببرد ـ امرتیاری\nداد. ازطرف دیگرشهزاده فتح جنگ که با عساکر ملی در سیاه سنگ بود ـ از آنجا فرارکرده در قلعهء\nمحمود خان بیات پناه برد اما بزرگان ملی چون امین الله خان لوگری و میردرویش که برای ضبط\nوربط امور از سیاه سنگ بکابل مراجعت کردندـ پس از دفن شاه مقتول ـ باهم قرار دادند که برای\nآنکه فعلا درمملکت اغتشاش رخ نداده وسبب پراکندگی شیرازهء ملت نشود خصوصاً درحالیکه\nانگلیس در صدد انتقام بود ولشکربزرگ بطرف افغانستان سوق کرده بود بایست فوراً شاه جدید\nازبین پسران شاه شجاع تعیین گردد . روی این فیصله شیرازهء فتح جنگ را که پسر بزرگ شاه شجاع\nبود درنظر گرفته او را ازدست محمود خان بیات که نظربند بود رها و دربالاحصار رسانده باو بیعت\nکردند. اما نواب محمد زمان خان که این انتخاب را غیر صحیح وپسران شاه شجاع راهم مثل خود او اجنبی\nپرست و مخالف و منفورملت وازهمه گذشته بی کفایت میدانست باین فیصله رضا نداده به مخالفت\nاقدام کردوچون مردم نیز از زمامداران اجنبی پرست بسیر آمده بودندـ طرفداری نائب لوگری\nراباهمه محبوبیتی که داشت ـ گوارانکردند و به مخالفت او قیام ورزیدند. بنابران نائب امین الله خان\nبمعیت فتح جنگ دربالاحصار محصورشده و مجاهدین آنها را به محاصره گرفتند . با هم چون\nقوهء عسکری و اسلحه در دست آنها بود به زودی خود را از محاصره خلاص کرده برقوای ملی فشار\nآوردند . درین وقت بود که وزیر اکبرخان وسردارسلطان احمد خان از کشته شدن شاه شجاع","chars":2376,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1200/00008.jpg","first_page":1,"last_page":65,"title":"Mukhtaṣar tārīkh-i Afghānistān مختصر تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1200/8","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1200/canvas/8","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1200/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1200_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}