Page image — the source of record
Machine transcription
-١٨٤-
و در اثر این مذاکرات فیصله شد که یک هیئت عسکری انگلیس تحت ریاست (میجر هنری لمسدن) به قندهار اعزام و عساکر افغانی را تربیه نماید. این معاهده وملحقات آن بتاریخ ٦ جنوری ١٨٥٧ع حمل ١٢٧٣ ه ق) از طرف سر جان لارنس و شهزاده محمد اعظم خان(به سبب علالت واقصی یا صوابدید امیر) امضا شد و امیر بعد از توقف چند روز در جلال آباد بطرف کابل حرکت نمود.
این معاهده اگرچه امیر را به یکی از آرزوهای قلبی اش که عبارت از الحاق هرات و بزعم خود او تکمیل وحدت افغانستان بود، نزدیک ساخت ولی از حیث اینکه دولت برطانیه درین وقت مجبور شده بود هرات را که بعد از مرگ یار محمد خان دوباره تحت تاثیر ایران رفته بود، از تحت رسوخ ایران خارج و طوری کند که ازینطرف مطمئن باشد، موافقه الحاق آن به امیر دوست محمد خان از طرف دولت برطانیه یک تفضل و نیک بینی به امیرنه بلکه یک مجبوریت و بالمقابل اقدام امیر برای اشتراك در اشغال هرات برای دولت انگلیس بحیث یک کمک قیمت دار تلقی میشد زیرا بعد از کشته شدن محمد عیسی خان بر درانی بدست ایرانیها و تصرف هرات از طرف مراد میرزا - دولت انگلیس هر چند از راه دیپلوماسی توسط ستوبک نماینده سیاسی خود در طهران برای منصرف ساختن ناصر الدین شاه از هرات کوشش بخرج داده بود بجائی نرسیده - و جز اعمال قوه دیگر راهی برای انگلیس باقی نمانده بود و اعمال قوه نیز بایستی برای آنکه موثر باشد از راه افغانستان بالخاصه راه قندهار اجرا میشد یعنی همان نقشه اجرا ناشده سال ١٨٣٩ ع (١٢٥٥ ه ق) را دوباره سردست میگرفتند اما در عین زمان انگلیس بمقابل این موافقه خود انصراف امیر را از مطالبه پشاور که دلیل اول این سفر و مذاکرات او با انگلیسها بود به بسیار سهولت حاصل نمود حالانکه اگر امیر درین موقع بحران داخلی هند و دست پاچگی انگلیسها اندکی پافشاری نشان میداد طوریکه سر جان لارنس بعدها اظهار کرده بود انگلیسها حاضر بودند تمام ولایات افغانی ماورای رود سند را بعوض حصول بیطرفی افغانستان در غایله شورش عمومی هند بامیر تفویض نمایند. متاسفانه که امیر ملتفت بیچارگی انگلیسها نشده و بازهم یک موقع طلائی را از دست داد.
بهرحال در اثر این قرارداد وفد صاحب منصبان انگلیس در ١٣ مارچ سال ١٨٥٧ع (١٢٧٣ه ق) برای تربیه عساکر امیر بطرف قندهار حرکت کرد و یکنفر نماینده مسلمان از طرف برطانیه بکابل اعزام شد و نمایندگان چندی نیز برای کسب اطلاعات بطور پنهانی و صدا جانب بلخ و غیره نقاط حرکت نمودند و امیر بمشوره برطانیه برای اشغال هرات ترتیبات عسکری را شروع نمود. ولی این تدارکات اقلا یکسال وقت گرفت زیرا امیر عجالتا عسکر کافی برای همچه اقدام در اختیار خود نداشت.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.