Page 23

-١٧٦- آغاز اقدامات امیر دوست محمد خان برای الحاق ولایات داخلی روی این فیصله اساسی درهمین سال ١٢٦٥ ه ق (١٨٤٩ ع) سردار محمد اکرم خان پسر خویش را بمزار وقطغن اعزام داشت که این مناطق را تامین نماید ـ سردار اکرم خان بمقام سیغان امرای این ولایت را که بطور متحدانه از اطاعت سرباززده بودند شکست سختی داد ودر اثر آن ایشان اوراق میربلخ ونملک وایشان صدورمیرآقچه ـ میرحکیم خان والی شبرغان ـ میر بابا بیگ رئیس ایبک ـ غضنفر خان سالار اندخوی ـ گنجعلی بیگ مهتر خلم (تاشقرغان) محمود خان دا ورسر پل شاه مراد بیگ مرزبان قطغن ـ قبول اطاعت کردند وسردار محمد اکرم خان از راه درهء صوف (درهء یوسف) بمزار شریف واصل شد واین یکی از کامیابی های درخشان عصرامیر دوست محمد خان درتامین حصص شمالی هندوکش بود که باثر آن باستثنای بدخشان ومیمنه ودیگر قسمت ها قبول اطاعت کردند ودعاوی امیربخارا که در موقع خانه جنگی ها وضعف حکومت مرکزی افغانستان باینطرف ها نفوذخودرا پهن کرده وباامیران وامرای محلی قرار داد هائی بسته بودـ باین صورت خاتمه یافت . اماسبب اصلی اقدامات امیر دوست محمد خان درین قسمت ها این بود که چندی قبل یار محمد خان پادشاه هرات که او نیزبرای توسعه قلمرو خود داخل اقدامات بوداز آنطرف بسوی ولایات شمال هندوکش پیش قدمی کرده بود چنانچه پس از اشغال میمنه درسال ١٨٤٦ ع (١٢٦٤ ه ق) عزم اند خوی ـ سرپل وآقچه وشبرغان را نموده واز میران آن اطاعت گرفته ومیخواست تمام ولایات شمال هندوکش را به سلطنت خود ضمیمه نماید ولی از سبب اینکه اطلاع گرفته بودکه کریم دادخان غوررا متصرف وشاه پسندخان حکمران لاش وجوین به تحریک سرداران قندهار فراه وبکوارا اشغال کرده است ، از تعقیب پلان خودصرف نظر نموده بود ودر همین وقت بود که سردار محمد اکرم خان مناطق فوق الذکر را تابع امیر دوست محمد خان ساخت ولی عمال یارمحمدخان درمیمنه استقرارماندندوسردار محمد اکرم خان ازسبب دوری ومشکلاتیکه در پیش بودرین فرصت از میمنه منصرف شد واین کاررا با آینده گذاشت. حقیقت اینست که دراین وقت افغانستان به سه قسمت تقسیم شده حکمرانان هرکدام مترصد بودند تادر اولین موقع فرصت به اراضی یکدیگر دست دراز کرده ـ خاک های آنرا حتی المقدور بخود ضمیمه وباین قسم برقلمروخود بیفزایند تا بالاخره افغانستان بصورت تام بدست شان بیفتد واین آرزو بود که هرکدام از امیر دوست محمد خان ـ کهندل خان ویار محمد خان یکسان در دل می پرورانیدند . ودر این وقت که عرصهء طولانی ازحکمرانی هریکی ازآنها گذشته وقوائی جمع کرده بودند خواهش مذکور بصورت یک مسابقه بین شان عرض اندام کرد . وروی همین مسابقه بودکه زمانیکه یار محمد خان بطرف ولایات شمالی پیش رفت ـ سرداران قندهارجانب فراه