Page 370

(۳۲۰) برادر فارغ شد و تخت پدر مرا و را مسلم گردید و قلب مملکت بدست اوشد. بامور مهمی که در پیش داشت مشغول گردید . نخست چیزی که وی را نگران میداشت تأمین وحدت ویگانگی درملت بود - ملتی که انقلابات روز گار و گردش قرون و اعصار شیرازهٔ جمعیت او را از هم گسیخته بود دولت سامانی قرین اضمحلال بود، ترکهای ایلک خانی در کمین بودند و فرصت میجستند گندهار اقسمت شرقی مملکت تحت تصرف سلسله هند و شاهی بوده و بنابر اختلاف مذهب تقریباً از سیاست کشور جدا معلوم میشد غور در آشوب بود و غرشه تان امارت محلی داشت و آل فریغون جدا بسر میبردند خلف در سیستان وطغان در بست هر کدام بنوبهٔ خود آتش ملوک الطوایفی را دامن میزدند. دیلمیان هم به آلهٔ دست بغداد شده بودند هم خود می کوشیدند نفوذ خودرا در قسمت غربی کشور ما بسط دهند. محمود در میان تمام این بحرانها بخود اعتماد و به نیروی وحدت و قدرت ملی اطمینان داشت و وظایفی را که در پیش داشت میخواست از این راه ایفا نماید و چون معماری توانا وزیرک بنیادی پی افگند که سنگ نخستین تهداب آن عزم و ارادهٔ آهنین وی و دیگر ارکان آنرا توحید قلوب و ثبات فرزندان وطن استوار گرداند. این است که از غزنه به بلخ شد و از آنجا با سامانیان راه مراوده باز کرد وقضیه وفات پدر و خلع برادر و اطاعت رعیت و لشکر را به سلطنت خود بدربار بخارا نوشت امیر بخارا سید ابوالحسن علوی همدانی را بحضرت بلخ فرستاد و سلطان محمود را تهنیت ها گفت اندر کارهائیکه بدست اورفته بود و بلخ و هرات و ترمد و بست را داخل حدود سلطنت اوشناخت و هردو عاصمه آریائی یعنی بخارا و غزنی بتدبیر محمود متحد گردید و امیر سامانی ازینکه سابقاً خراسان را به بکتوزون سپهسالار خود داده بود تأسف کرد.