Page 42

پایان تر ازقطار دایره های تحفه دهندگان قطار بوداها می آید که زیر درخت (بودهی) نشسته اند و باانگشتان ظریف وطویل خویش حرکت مخصوص تعلیم را ادا میکنند . یکی ازهمین بوداها که به سمت چپ رواق دیده میشود قابل دقت است و از دیگران فرق دارد زیرا برخلاف عرف بودائی را مزین به تاج جواهرات نشان میدهد تاج او مخصوصاً قابل توجه است زیرا مرکب ازسه هلال وسه کره میباشد و این تاج درسر پادشاه شکاری هم دیده شده که تصویر او ازيك معبد بودائی درۀ ککرك بامیان بدست آمده والآن دراطاق بامیان درموزه کابل موجود است وپروفيسر ها کن تاريخ انرا به قرن ۵ مسیحی نسبت میدهد . این تاج مخصوص امرای محلی بامیان بود که به لقب شیرهای بامیان شهرت داشتند . پروفيسر ها کن این راهم به ملاحظه میرساند که رؤسای برخی از بودیس اتواهای چینی وجاپانی درطی قرون هفت وهشت تاجی مرکب از هلال استعمال میکردند . * * * به دورا دورپای مجسمه بزرگ ۵۳ متری بودا يك سلسله سموچ های قشنگ با اشکال مختلف هندسی مدور، مربع ، مثمن حفرشده که درین اواخر سالیان دراز بحيث گدام استعمال میشد و به همین علت هم یکی دو تای آن خوب تر محافظه شده است در نقشه افتاده که در کتاب تجسیات جدید باستان شناسی بامیان نشرشده این سموچ ها ازيك تاده نمره خورده ودر میان همه دوسموچی که عقب پاهای مجسمه واقع شده اندزیباتر وقشنگ ترمیباشنداین سموچ ها که به دورا دورمحوطه در گردا گردپــا های مجسمه قرار گرفته اند هر کدام مدخل علیحده دارد برخی ازین سموچ ها دراثر آتش سوزانیدن ودود ،قشر قیراندودی گرفته وهیئت حفریات فرانسوی با پاك کردن برخی قسمت ها پارچه های حجاری وتزئینات از انجاهابرای موزهٔ کابل برداشته اند که در اطاق بامیان موجود است . (۲۷)