Page 43

به طرف شرق رواق بلند مجسمه عظیم ۵۳ متری راه باریکی تقریباً به ده متر بالاتر به سموچ نمره (۱۱) منتهی میشود که شبیه سموچ مقبره های بودا است خود سموچ هشت ضلعی و سقف آن مدور است در وسط گنبد در میان شکل مثمن بودای نشسته قرار داشته و بقیه گنبد را در میان اشکال ۵ ضلعی يك سلسله بوداهای دیگر فرا گرفته بود و در میان اشکال لوزی کله های مخروطی وجود داشت که نمونه یکی دو تای آن باقی مانده است . روی همرفته سموچ های اطراف پای رواق پیکر ۵۳ متری در جمله جدیدترین سموچ های بامیان محسوب میشوند و پروفیسره کن تاریخ آنها را بین قرون ٦ و ٧ قرار میدهد . هيكل ۵۳ متری بودا مانند پیکر ٣٥ متری از خود زینه ئی در داخل بدنه جدار سنگی داشته که متاسفانه در اثر افتادن پارچه های بزرگ قسمت های وسطی آن نا پدید شده ولی اگر در سموچ نمره ۷ که بطرف راست پاهای مجسمه قرار دارد دقت شود به ارتفاع سه و نیم متر بلندتر از سطح زمین پته های زینه ئی معلوم میشود و این آغاز زینه بود که به دهلیز عقب سر بودای بزرگ منتهی میشد امروز برای رفتن به سر مجسمه بطرف راست رواق راه کج و پیچی روی افتادگیهای جدار موجود است که موازی دهلیز عقب سر بودا از دو پل چوبی میگذرد و منتهی به دهلیزی میشود که از ان به سر مجسمه مدخلی کشیده شده فرق سر مجسمه به اندازه کافی بزرگ و چندین نفر نشسته و دراز کشیده میتوانند و تصاویر قشنگ سقف رواق که شرح برخی از آنها گذشت از آنجا خوب تر تماشا میشود . از همین راه کج و پیچی که ذکر کردیم بالاتر یکعده سموچ های دیگر به سمت غرب هیکل بزرگ ۵۳ متری وجود دارد كه يك قسمت آن دسته سموچهای نمره ۱۲ را تشکیل میدهديك سموچ بزرگ مستطیل که بزرگترین سموچ های موجوده بامیان را تشکیل میدهد شباهت به سالون بزرگی دارد و یکی از تالارهای اجتماع راهبین بودائی بود . هر وقت وسایل كمك كنند (۲۸)