Page image — the source of record
Machine transcription
(٣٥)
نیز در جمله اعاظم دربار آنوقت بهم رکابی امیر موصوف از میرزا
محمد حسین خان مذکور نام برده شده و درین رساله قید است :
بعد از آنها میرزا محمد محسن خان ملقب به دبیرالملك بود و آنهم با
معاونت با مور محاسبات مملکت در رأس عده منشی ها حیثیت سر منشی
حضور را درا مروز داشت که گاهی با مور محاسبات دولت و اداره انشاء
بمنزله مستوفی الممالك و اغلب وقت وظیفه دار دفتر انشاء حضور یعنی
دارالتحریر شاهی آنوقت بود .
میرزا محمد محسن خان دبیرالملك باوصفی که نویسنده با کفایت و به لقب
دبیرالملك (۱) سرافراز بود طبع شیر هم داشت (۲) و تاریخ وفات امیر کبیر
بقیه پاورقی صفحه ٣٤
روائیهای بزرگ عصر سلطنت اعلیحضرت امیر شیر علی خان مرحوم است که تا حال بنام
شیر پور یاد میشود و نگارنده بغرض ایضاح واعلام يك خاطره بزرگ تاریخی و معرفی
چند نفرا کابر دربار اعلیحضرت امیر شیرعلی خان مرحوم درین رساله پرداختم .
(۱) لقب دبیر الملك را در تاریخ کشور ایران بعضاً بنام منشی الممالك یاد کرده اند
مثلامیرزا مهدی استرابادی انشاء پرداز معروف ومعاصر نادرشاه افشار را که بنوشتن
تاریخ جهانگشای نادری و دره نادره متعلق حیات نا در افشار از طرف شاه مذکور
مکلف و به لقب ذکی ملقب شده بود نام او را در چند مآخذ مکرر با صفت منشى الممالك
ملاحظه کردیم از ین لقب معلوم شد که سرمنشی های زبده حضور سلاطين ممالك همجوار
در ادوار ما قبل بنام منشی الممالك نيز یاد شده اند و لقب منشی باشی عصر سلاطین سدوزائی
و دبير الملك عصر سلاطين محمد زائی افغانستان معناً باهم مطابقت کلی دارند .
(۲) فص خاتم اعلیحضرت امیر شیر علی خان نیز به دبیر الملك ميرز امحسن خان منسوب است
ولی این حقیقت واضح نیست مگر اغلب گمان میرود که اثر آن باشد. فص خاتم امیر
شیر علی خان مرحوم که در سر فرمان ها مهر میکرد اینکه:
جمال دولت پاینده قسمت از لیست وصی دوست محمد امیر شیر علیست
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.