{"book":"adl1191","page":56,"text":"(٣٥)\n\nنیز در جمله اعاظم دربار آنوقت بهم رکابی امیر موصوف از میرزا\nمحمد حسین خان مذکور نام برده شده و درین رساله قید است :\nبعد از آنها میرزا محمد محسن خان ملقب به دبیرالملك بود و آنهم با\nمعاونت با مور محاسبات مملکت در رأس عده منشی ها حیثیت سر منشی\nحضور را درا مروز داشت که گاهی با مور محاسبات دولت و اداره انشاء\nبمنزله مستوفی الممالك و اغلب وقت وظیفه دار دفتر انشاء حضور یعنی\nدارالتحریر شاهی آنوقت بود .\nمیرزا محمد محسن خان دبیرالملك باوصفی که نویسنده با کفایت و به لقب\nدبیرالملك (۱) سرافراز بود طبع شیر هم داشت (۲) و تاریخ وفات امیر کبیر\n\nبقیه پاورقی صفحه ٣٤\nروائیهای بزرگ عصر سلطنت اعلیحضرت امیر شیر علی خان مرحوم است که تا حال بنام\nشیر پور یاد میشود و نگارنده بغرض ایضاح واعلام يك خاطره بزرگ تاریخی و معرفی\nچند نفرا کابر دربار اعلیحضرت امیر شیرعلی خان مرحوم درین رساله پرداختم .\n(۱) لقب دبیر الملك را در تاریخ کشور ایران بعضاً بنام منشی الممالك یاد کرده اند\nمثلامیرزا مهدی استرابادی انشاء پرداز معروف ومعاصر نادرشاه افشار را که بنوشتن\nتاریخ جهانگشای نادری و دره نادره متعلق حیات نا در افشار از طرف شاه مذکور\nمکلف و به لقب ذکی ملقب شده بود نام او را در چند مآخذ مکرر با صفت منشى الممالك\nملاحظه کردیم از ین لقب معلوم شد که سرمنشی های زبده حضور سلاطين ممالك همجوار\nدر ادوار ما قبل بنام منشی الممالك نيز یاد شده اند و لقب منشی باشی عصر سلاطین سدوزائی\nو دبير الملك عصر سلاطين محمد زائی افغانستان معناً باهم مطابقت کلی دارند .\n(۲) فص خاتم اعلیحضرت امیر شیر علی خان نیز به دبیر الملك ميرز امحسن خان منسوب است\nولی این حقیقت واضح نیست مگر اغلب گمان میرود که اثر آن باشد. فص خاتم امیر\nشیر علی خان مرحوم که در سر فرمان ها مهر میکرد اینکه:\nجمال دولت پاینده قسمت از لیست     وصی دوست محمد امیر شیر علیست","chars":1592,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1191/00056.jpg","first_page":1,"last_page":103,"title":"Taz̲kār-i dīvān-i humāyūn-i ʻ̄a la, yā, Vizārat-i Mālāyah dar pīramūn-i dāstān-i tārīkhī-i istī-fāʼ-i mumālik-i maḥrūsah تذکار ديوان همايون اعلى يا، وزارت ماليه در پيرمون داستان تاريخى استيفاء ممالک محروسه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1191/56","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1191/canvas/56","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1191/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1191_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}