Page image — the source of record
Machine transcription
(۷)
نگارنده بقرار نوشته سرجان مالكم مؤرخ انگلیس که درباره احوالات ایران پرداخته است بغرض تثبیت عنوان وزیر مالیه و تعیین مقام آن در عهد سلاطین معظم سدوزائی افغان و مقایسه با تشكيل ممالك همجوار و سلطنت های همعصر آن می پردازم زیرا که در عهد سلطنت اعلیحضرت احمد شاه كبير به لقب خان علوم : خان ملاخان [۱] قاضی القضات، شیخ الاسلام - صدرالصدور مدارالمهام امین محکمه معادل وزیر عدلیه در امروز شناخته نشد و در نقشه شهر احمد شاهی قندهار که اثر مستند و ماخذ خیلی معبر است جز عمارت ديوان اعلی و دفتر خانه خاص که دارالتحریر شاهی آنوقت بود منزلی بنام محکمه و یا با صطلاح آنوقت قاضی خانه ملاحظه نشد اصح روایت اینسکه امور وزارت عدلیه جزء تشكيل دیوای اعلی مملکت بود که امور وزارت عدلیه و پاره وظائف وزارت داخله وكمرك وتجارت مثل سائر امور محاسبات دولت در تحت اثر شخص دیوان بیگی و دیوان اعلی [وزارت مالیه وعد لیه] قرار داشت و سرجان مالکم علاوه می کند که معاملات قتل اشخاص که قبل به پادشاه تعلق داشت بعداً بوکالت پادشاه شخص دیگری که اجرا می نمود لقب او دیوان بیگی بود یعنی قوه اجرائیه وجزائیه بدون از دیوان اعلی و برون از اقتدار ديوان بیکی قبر دو هیچ فرمان
(۱) در عصر اعلیحضرت دوست محمد خان و بعد از ان همین لقب خان ملاخان وخان علوم در مملکت رواج داشت مثلا ملا محمد سعیدخان بارکزائی از عصر شاه محمود سدوزائی تا اینوقت بحیث قاضي القضاة وخان علوم شهرت داشت و بعد از وی قاضی عبدالرحمن خان خان علوم مقرر گردید و پسرش قاضی عبدالسلام خان قاضی قندهار بود و بعد از وی قاضی سعدالدین خان بن قاضی عبدالرحمن خان بقضای قندهار مقرر شد.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.