Page 11

(ب) او از فرآسگی و با لاخره کشته شدن او را بدست شجاع الدوله پسر نواب محمد زمانخان بین شاه شهید و سپاه سنگ شرح میدهد. کتاب واقعات شاه شجاع مشتمل بر سه دفتر و مرکب از 35 واقعه است ولی اگر بدیده دقت مطالعه شود واضح میشود که این کتاب از ترکیب دو اثر جداگانه بمیان آمده: یکی : " واقعات شاه شجاع " که دفتر اول ودوم را که یکی شامل 32 واقعه ودیگری شامل دو واقعه سی سوم و سی و چهارم باشد در بر میگرد و دیگر دفتر سوم که فقط واقعه سی و پنجم سر تاپای آنرا اشغال کرده است. به شهادت عبارت تمهید کتاب که میگوید : " ... لهذا بر خاطر فیض مقاطر این نیازمند درگاه الهی سلطان شجاع الملك شاه درانی نیز چنان خطور نمود که تمام محاربات وهمگی واقعات خودرا از آغاز جلوس براورنگ فرمان روائی در سنه 1216 بعنفوان جوانی هفده سالگی الی یومنا که سال یکهزار ودصد و چهل ويك سمت وقوع یافته در قید قلم درآورده تا مورخان خراسان وتاریخ جویان آن اوطان را اطلاع براقعی حاصل شود ..." چنین معلوم میشود که قسمت اصلی واساسی واولی کتاب واقعات شاه شجاع بقلم خود شاه یا املا از زبان شاه و تحت نظر او نوشته شده است . اینجا باز سوالی در خاطر میگذرد که دو دفتر اول ودوم که از روی سیاق کلام یك اثر واحد اند متصل هم بدون وقفه نوشته شده است یا به تفاریق ؟ سنه 1241 که در تمهید ( الی یومنا ) خوانده شده است سالی است که در کابل وپشاور وقندهار حتى شیکار پور سرداران بارکزائی مسلط هستند وشجاع در مقابل سردار محمد عظیم خان شکست خورده و خودرا به ( لودیانه ) کشیده است . اگرچه درمتن کتاب واضح نیست ولی قرائن حکم میکنند که دفتر اول بفرصت اولی شجاع به لودیانه خاتمه یافته است . دفتر دوم واقعات بین 1241 و 1250 را احتوا میکند وخود متن هم شهادت میدهد که پایان این دفتر پایان حوادثی است که بار دوم شجاع در مقابل اتفاق عمل سرداران قندهاری وامیر دوست محمد خان در قندهار شکست خورده وبعد از قطع عزیمت بطرف هرات نزد شهزاده کامران بار دیگر به لودیانه مراجعت مینماید و به امید آینده انتظار میکشد. معذالك با فرق زمان که میان دفتر اول ودوم مشهود است مجموع این دو دفتر به شمول مجموعی 34 واقعه قسمت اساسی واصلی کتاب واقعات شاه شجاع را تشکیل میدهد