Page 33

جهان ملك جهان ملك دختر جلال الدین مسعود شاه بن شرف الدین محمود شاه اینجو است و در قرن هشتم در شیراز زندگی میکرد . خاندان اینجو در عهد سلسلۀ ایلخانان در فارس و مضافات آن حکومت داشتند ، ولی در سنه ٧٤٢ شیخ ابواسحاق برادر محمود شاه وهم جهان ملك اشرف چوپانی را شکست داده استقلال حاصل کرد و تازمان قتل شیخ ابواسحاق در سنه ٧٥٨ این خاندان مستقلا حکومت مینمود (١) مسعود شاه در زمان حیات پدر خود محمود شاه حاکم شیراز بود ، ولی در سنه ٧٣٥ بین او و برادرش کیخسرو بسر حکومت شیراز جنگ شروع شد و تا زمان قتل کیخسرو بدست مسعود شاه دوام داشت . چون برادر دیگر او شمس الدین محمد برا وشوريد مسعود او را حبس نمود، ولی محمد فرار کرده به پیر حسین چو پانی پیوست و هر دو بالشکر عظیم بطرف شیراز روان شدند . چون مسعود شاه تاب مقاومت نداشت ناچار از شیراز به بغداد گریخته از آنجا با امیر یاغی پسر امیر چوپان بطرف شیراز حرکت کرد و در سنه ٧٤٣ شهری شیراز را گرفت، ولی در همان سنه بامر امیر یاغی بقتل رسید (٢) از احوال جهان ملك چیزی در دست نیست (٣) این قدر معلوم است که شاعره بوده و اشعار شیرین می سرود که از آن جمله یازده غزل او در يك جنگ قلمی ضبط وثبت است (٤) غزلهای ذیل از آن جمله است : - ای مثل چشم مستت چشم فلك ندیده دل زاشتیاق وصلت از جان ملول گشته صد پاره کرده هجرت دریای دل شکسته کس چون تو دلربائی بی رحم پادشاهی جانا خبر نداری کین خسته فراقت تادیده دید رویت سیلاب شوق راند . تا چشم نیم مستت بر جان کمین کشاده ای نور دیده ، دیده گرد جهان دویده تا كلك صنع ایزد نقش وجود بسته نقش خیال رویت بر لوح جان کشیده جان در هوای مهرت از غم بلب رسیده وز بوستان وصلت هرگز گلی نچیده فارغ زهر گدائی نی دیده نی شنیده دل رایگان بداده غم را بجان خریده تا دل گزیده مهرت از جان طمع بریده هستم ز بار هجران چون ابرویت خمیده تا در جهان خوبی یاری چو تو گزیده چون تو فلك نهادی هرگز نیافریده - غزل - یار من با من وفاداری نکرد از سحاب اشك در دریای چشم دل ببرد از دست و دلداری نکرد غرقه گشتم هیچ غم خواری نکرد ( بقیه صفحه گذشته ) صفوة الدین پادشاه خاتون و لاله خاتون در جاهای ذکر میکند . (١) تاریخ عمومی ایران عباس اقبال صفحه ١٤٤ (٢) Encyclopidiaofsgiam (٣) ښاغلی بینوا در کتاب پښتنی میرمنی (صفحه ٣٩ به اشتباه نام پدر او را دختر سلطان مسعود بن سلطان محمود غزنوی خوانده است . (٤) این جنگ قلمی متعلق به پاکولتۀ ادبیات میباشد .