Page image — the source of record
Machine transcription
(٣٩)
اوستا سرزمین « ایریاناویجه » را کنار رود خانه « وانگوهی دیتیا » قرار
میدهد و این رودخانه عبارت از آمودریا است . « سرپرسی سایکس » در تاریخ
افغانستان (١) می نویسد که : « اران وج Eranyej » خانه اصلی آریائی بین رودخانه
اکسوس و ایگزارت واقع بود پس گفته میتوانیم که آریانا ویجه متذکره اوستا
علاوه بر اینکه یادی از خاطره قدیم مهد اقوام هند و اروپائی میدهد با ممیزات
مخصوص اوستائی خود قطعه زمین نسبتاً سردی است بین سر چشمه سر دریا و آمو دریا
که با مفهوم وسیع گوشه ئی از بدخشان را هم در بر میگیرد .
آریاها در باختر : قراریکه از روی سایر منابع مخصوصاً اوستا معلوم میشود
آریاها بیشتر در اثر سرما و خنك از ایریانا ویجه مهاجرت نموده و از راه سغده
( سغدیان ) و مورو (مرو ) به بخدی (باختر) آمدند . از حوالی پنج هزار سال
ق م تا ٢ هزار ق م اقلاً سه هزار سال در باختر بود و باش داشتند. حیات آنها
در اوایل خیلی ساده وطبیعی بود و شکل خانوادگی داشت و اهسته آهسته
قلعه های مستحکم و قریه ها و شهر ها بمیان آمد. زندگانی آنها در اوائل بیشتر
جنبه مالداری داشت و پس ان تر شکل نیمه مالداری و نیمه زراعتی بخود گرفت
تا اینکه به تدریج جنبه زراعتی آن ترقی کرد . در اوائل اداره بدست پدر های
خانواده بود تا اینکه به تدریج رئیس قلعه و رئیس قریه بمیان آمده و اولین
پادشاهان آریائی در بخدی بنای حکمرمانی را گذاشتند و حیات به دور بخدی
خیلی متراکم شد و جای برای رهایش مردم و چراگاه حیوانات شان محدود گردید.
انتشار آریاها از باختر به دو طرفه هندوکش :
در حوالی ٢ هزار ق م آریا ئی های باختر چه در اثر تراکم تعداد چه بواسطه
تنگی جای بنای جنبش و حرکت را در باختر گذاشته و به تدریج چه در صفحات
شمال وچه در دره ها و مناطق جنوب هندو کش پراگنده شدند. از روی پاره
(١) جلد اول صفحه ٢٦
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.