Page 330

(٣٠٥) مروت، سخاوت و خیر خواهی را توصیه نموده و دروغ گوئی را بدترین گناهان شناخته است. اوستا سفارش شدیدی داده که زمین، آتش و آب پاک نگه شوه و مخصوصاً از لوث جسد مردگان محافظه گردد. از همین جهت آتش علامه پاکی قرار گرفت و افراط درین راه بجائی رسید که این دیانت به آتش پرستی معروف شد و گرنه قراریکه ملاحظه میفرمائید در اوائل موضوع پرستش آتش بکلی در میان نبود. همین قسم مراعات پاکی زمین مخصوصاً از لوث جسد مردگان سبب شد که مرده را به زمین دفن نکنند و در بلندیها و قله‌های کوه بگذارند تا مرغان هوا خورده و ناپدید شود. مقایسه بین بعضی نامهای ارباب انواع ویدی و اوستائی: همان طور که «زرتشتر» خودش در قطار ریشی‌های «ویدی» ظهور کرد و «گات‌ها» قدیم ترین قسمت اوستا از حیث زبان و مفکوره رابطه ارتباط بین آخرین کتب ویدی و باقی حصص اوستا میباشد در نامهای ارباب انواع ویدی و اوستائی هم شباهت زیاد موجود است. حتی بعضی ازین اسما يك چیز است که تلفظ آن جزئی فرق کرده، در برخی دیگر مفهوم آن منقلب شده بهرحال مقایسه آنها در تاریخ تحول عقاید عصر ویدی و اوستائی در آریانا کمال اهمیت دارد و هر کدام بجای خود نشان میدهد که این دو مدنیت با تمام مربوطات آن در سر زمین آریانا عرض وجود کرده است و يك سر زمین و يك خاك است که بنوغ مدنی، فکری اخلاقی، مذهبی، تهذیبی، اجتماعی، ادبی آن موافق مقتضای زمان تحول و به رنگهای دیگر ظهور کرده است. مدققین به این نظریه معترف اند که «وارونا» بزرگترین رب‌النوع عصر ویدی که بعضی‌ها او را رب‌النوع آسمانها تعبیر کرده اند، در عصر اوستائی بنام «اهورا مزدا» شناخته شده است و میگویند که «اهورا مزدا» صفت جدیدی است که اوستا به او داده است و معنی آن «دانای توانا» است و این مفهوم