Page 266

(٢٤١) کاوی یوسان ، کاوه یوسا ، کی کاؤس : کاوه یو سان یا کا وه یوسا یا کی کاؤس پسر « کاوه کواتا » یا کیقباد است که بعد از وفات پدر بر تخت بخدی جلوس کرد . قراریکه در مقدمۀ این مبحث اشاره نمودیم اسم «یوسان» یا «یوسا » بصورت «یوسانا» ومتصل به کلمۀ « کاوی » در سرود های ویدی هم ذکر شده ولی آنجا مطلب ازيك نفر ریشی دانا موسوم به «یوسانا» است . آبان پشت فقرۀ ٤٥ راجع به کاوه «یوسا» کی کاؤس چنین میگوید : « کاوه یوسای دلاور و خیلی دانا به «اردوی سورا اناهیتا» (ربة النوع اب) بالای کوه «ارزیفیه» (١) صد اسپ ، هزار نرگاو وده هزار گوسفند قربانی کرد و خواهش نمود که بر تمام ممالك حکمرائی کند و فرمانش بر تمام انسان ها وظالم ها و کورو کر جاری گردد . انا هیتا این استدعای او را پذیرفت » . کاوه یوسا جوان زیبا و قشنگ و باحرارت بود و بسیار میل داشت که بر طبق آرزو و سیاست شاهان سلف آریانا دشمنان تهذیب آریائی را در شمال و غرب محو و نابود کند و خاك آنها را متصرف شود چنانچه اول از همه بنا گذاشت که بطرف سرحدات غربی آریانا رو آورده و مخالفین تهذیب آریائی را که در مازندران بودند از بین بردارد. در اوستا این مردم بحیث «دیوها وشیاطین مازانا» چندین جا ذکر شده اندو سیاست پادشاهان خاندان پیشدادی و کیانی آریانا این بود که با ایشان جنگ کنند . « شیا طین مازانا » یا «دیوهای مازندارن» عبارت از اهالی بومی این قطعه است که دارای منظر ایشان را نژاد وحشی میخواند.(٢) ایشان غیر آریائی بودند (١)یکی از قلعه‌های البرز بود و از طرف جنوب بر صفحات بخدی حاکمیت داشت. داستان ها میگویند که کی کاؤس بالای کوه البرز هفت قصر ساخته بود اهالی بلخ بدون اینکه اسم پادشاه بیادشان باشد نقل میکنند که پادشاهی در زمان قدیم باغ وقصر بالای کوه البرز ساخته بود و آب با مشك در پشت خرهای قشقه دار بالا میکرد . (٢) نوت ٣٢ صفحه ٣٧٣ جلد دوم ترجمۀ زند اوستا، فرانسوی