Page image — the source of record
Machine transcription
(۱۰۰)
حیات قدیم ویدی واوستایی خود در آریانا بخوبی میشناخته و در ادبیات و
آئین ورسومات حیات اجتماعی آنها رول مهمی بازی کرده است.
«سر اوول استن» مدقق و جهان گرد معروف انگلیس تحت عنوان «افدرا»
و نبات هوم وسوما مقالهٔ فصلی در اطراف این گیاه نوشته (۱) و اظهار میدارد
که گیاه هوما وسوما که در الحال هم پارسی های هند استعمال میکنند نباتی از
خانوادهٔ «افدرا Ephedra» یا «افدرا فولیا تا Ephedra foliata» است در
همین مقاله تذکار رفته که داکتر «تی تی شن» که در هیئت تحدید سرحدات افغانی
شامل بود در طی راپورتی اظهار نموده که EphedrapacyIclada در درهٔ هری رود
و بادغیس هرات بنام هوم Hum هوما Huma يهما Yehma معروف است
و از بلوچستان گرفته تا درهٔ هری رود و بادغیس در اراضی سنگلاخ
وریگی میروید. قرار نظر به داکتر موصوف این گیاه بنام «هوم بندك
Hum-i-bandak هم یاد میشود «سراورل استن» به تائید نظریهٔ داکتر «تی تی شن»
اظهار میکند که در مسافرتی که در ۱۹۱۵ در امتداد سرحد افغانی وفارس
نمودم به گیاهی بر خوردم که اهالی بنام «هوم Hum» یاد میکردند
«سراورل استن» بعد ازین بیانات اظهار میدارد که این «افدرا» همان «هوما»
یا «سوما ئی» است که در متن اوستا و سرود ریگ وید بکرات ذکر شده آنگاه
به تائید نگارشات اوستا یکه یکه کوهای افغانستان را به رنگی که مختصراً پیشتر
ذکر شد نام میبرد و از روی رهایش آریائیها در دامنه های جنوب هندو کش
و دره های (سپین غر) به صورت قطعی ثابت میکند که گیاه سوما یا هوما به شهادت
کتب قدیمه و تحقیقات جدیده نباتی بود که در سرزمین افغانستان می روئید و
هنوز هم می روید.
ساختن مشروب سوما : قراریکه ادبیات قدیم کشور ما، ریگ وید به پیرایه های
(۱) این مقاله در صفحه ۵۱۰ تا ۵۱۴ مجله ذیل نشر شده است :
Bulletin of the School of Oriental Studies Volume VI Part 2
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.