Page 176

(١٥١) و خیر اندیشی، نیرومندی داشتند، قراریکه بالا ذکر شد تنها (وارونا) با حضور خود همه جا و باخبری از اعمال انسان تنها رب النوع آنها است که بیداری و مواظبت وجدان بشری را ترسیم میتوانست. ساده ترین نذر آنها مراسمی داشت خانوادگی که پدر یا همسر خود در کانون خانواده اجرا میکرد و عبارت از شیر و مسکه و حبوبات بود و جزئیات مراسم آن معلوم نیست. قربانی بزرگ عبارت از کشتن اسپ بود که شاه و دولتمندان و رؤسای قبیله بدان اقدام میکردند. جسد مردگان را عموماً در خاك پنهان میکردند آینده مردگان آنها از روی سرودها چندان روشن معلوم نمی شود گاهی از روی بعضی قسمت ها استنباط میشود که با آب ها یکجا میشدند، برخی الحاق آنها را با نباتات اشاره میکنند و بعضی هم میگویند که بعد از مرگ دوباره زنده شده با یاما « Yama » اولین پادشاه متوفی یکجا یا از او علیحده زندگی بسر می بردند . (۱) سوما : در میان ارباب انواع آریائی که رول مهمی در حیات و آئین آریائی بازی کرده یکی «سوما» است که اصلاً و اساساً یکنوع مشروبی بود که یسان اصول ساخت آنرا بیان خواهیم کرد . این مشروب با داشتن خواص صحی و حرارتی که در بدن تولید میکرد آهسته آهسته شکل رب النوع بخود گرفت و بعد از آتش آسمانی «اندرا» و زمینی «اگنی» بنوبهٔ سوم از و ستایش میکردند چنانچه تمام جزو نهم و چند سرود مختلف دیگر همه وقف صفات و مميزات او است و از روی کثرت تذکرات اسم او میتوان «سوما» را سومین رب النوع آریائی خواند. آریاها در مهد تهذیب قدیم خویش یعنی کوه پایه های آریانا از محصولات (۱) راجع به دین آریائی از مبحث (دین در ريك ودا) صفحه ۲۸ و ما بعد کتاب مدنیت های قدیم تالیف (گورتی لیه) استفاده شده است.