{"book":"adl1182","page":176,"text":"(١٥١)\n\nو خیر اندیشی، نیرومندی داشتند، قراریکه بالا ذکر شد تنها (وارونا) با حضور\nخود همه جا و باخبری از اعمال انسان تنها رب النوع آنها است که بیداری\nو مواظبت وجدان بشری را ترسیم میتوانست.\nساده ترین نذر آنها مراسمی داشت خانوادگی که پدر یا همسر خود در\nکانون خانواده اجرا میکرد و عبارت از شیر و مسکه و حبوبات بود و جزئیات\nمراسم آن معلوم نیست. قربانی بزرگ عبارت از کشتن اسپ بود که شاه\nو دولتمندان و رؤسای قبیله بدان اقدام میکردند.\nجسد مردگان را عموماً در خاك پنهان میکردند آینده مردگان آنها از\nروی سرودها چندان روشن معلوم نمی شود گاهی از روی بعضی قسمت ها\nاستنباط میشود که با آب ها یکجا میشدند، برخی الحاق آنها را با نباتات اشاره\nمیکنند و بعضی هم میگویند که بعد از مرگ دوباره زنده شده با یاما « Yama »\nاولین پادشاه متوفی یکجا یا از او علیحده زندگی بسر می بردند . (۱)\nسوما : در میان ارباب انواع آریائی که رول مهمی در حیات و آئین\nآریائی بازی کرده یکی «سوما» است که اصلاً و اساساً یکنوع مشروبی بود\nکه یسان اصول ساخت آنرا بیان خواهیم کرد . این مشروب با داشتن خواص\nصحی و حرارتی که در بدن تولید میکرد آهسته آهسته شکل رب النوع بخود\nگرفت و بعد از آتش آسمانی «اندرا» و زمینی «اگنی» بنوبهٔ سوم از و ستایش\nمیکردند چنانچه تمام جزو نهم و چند سرود مختلف دیگر همه وقف صفات\nو مميزات او است و از روی کثرت تذکرات اسم او میتوان «سوما» را سومین رب النوع\nآریائی خواند.\nآریاها در مهد تهذیب قدیم خویش یعنی کوه پایه های آریانا از محصولات\n\n(۱) راجع به دین آریائی از مبحث (دین در ريك ودا) صفحه ۲۸ و ما بعد کتاب مدنیت های\nقدیم تالیف (گورتی لیه) استفاده شده است.","chars":1428,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00176.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/176","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/176","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}